Nederlands 17e eeuw

Zoekwoord

Toepassing taalsleutel

aan (17e eeuw)

gaat zich ergens vastklampen, aanhaken

uitleg >>

aan (17e eeuw)

hangt samen

uitleg >>

aan (17e eeuw)

onderdeel van de zaak, lichaam, object

uitleg >>

aan (17e eeuw)

verbonden, helemaal één

uitleg >>

aas

hangt er om te eten

uitleg >>

abondant (17e eeuw)

alles wat je oog ziet is te krijgen

uitleg >>

abondant (17e eeuw)

te krijgen wat je oog graag ziet

uitleg >>

acht (8)(17e eeuw)

in de schacht zakken

uitleg >>

acht (8)(17e eeuw)

in de schacht zakken

uitleg >>

acht (8)(eng.)

zie acht 17e eeuw

uitleg >>

adamant (17e eeuw)

door een gang uit te hakken

uitleg >>

adamant (17e eeuw)

te krijgen door de grond weg te hakken

uitleg >>

ader

zowel waterloop als lichaamsader loopt naar een bep. punt

uitleg >>

Adriaan (16e eeuw)

de barriëre die de grens vormt voor de zee als afscheiding

uitleg >>

aen (17e eeuw)

gaat zich ergens vastklampen, aanhaken

uitleg >>

aen (17e eeuw)

hangt samen

uitleg >>

aen (17e eeuw)

onderdeel van de zaak, lichaam, object

uitleg >>

aen (17e eeuw)

verbonden, helemaal één

uitleg >>

aenvaarden (17e eeuw)

de zaak verdelen en te beklinken

uitleg >>

aenvaarden (17e eeuw)

helemaal terug te keren

uitleg >>

aenvaarden (17e eeuw)

in een kringetje terugdraaien

uitleg >>

aenvaerden (17e eeuw)

helemaal terug te keren

uitleg >>

aenvaerden (17e eeuw)

in een kring terugdraaien

uitleg >>

aenvaerden (17e eeuw)

neiging de zaak te beklinken door (terug)gave

uitleg >>

afpakken (17e eeuw)

de zaak verdelen en te beklinken

uitleg >>

afpakken (17e eeuw)

helemaal terug te keren

uitleg >>

afpakken (17e eeuw)

in een kringetje terugdraaien

uitleg >>

Afrika

kust om te bereiken, kust waar krijgers zijn, ook: om zich te verrijken

uitleg >>

agt (17e eeuw)

in de schacht zakken

uitleg >>

agt (17e eeuw)

in de schacht zakken

uitleg >>

akte (17e eeuw)

geeft heil, maakt iets weer goed (helen)

uitleg >>

akte (17e eeuw)

is lang, houdt een schikking in

uitleg >>

akte (17e eeuw)

soort schikking, lijfrente

uitleg >>

Alcatraz (U.S.A.)

trek met geschal en gekraak tegen de kust

uitleg >>

Aleppo (Syrië)

hoog gelegen kust bij monding

uitleg >>

almanak (16e eeuw)

hetgeen dat samenvalt

uitleg >>

amarant (17e eeuw)

haalt door de kam door een bos

uitleg >>

amarant (17e eeuw)

linnenwever?

uitleg >>

amarant (17e eeuw)

linnenwever?

uitleg >>

amarant (17e eeuw)

verzamelt een bos

uitleg >>

Amerika

een kust die gezamenlijk oprijst

uitleg >>

Amerika

water gescheiden door de kust (een eiland)

uitleg >>

Antalya (Turkije)

kust aan het zoute water

uitleg >>

arm man (17e eeuw)

is geruïneerd, vraagt om gaven

uitleg >>

arm man (17e eeuw)

om zich te schamen

uitleg >>

armada (spaans)

samen de slag slaan, samen veroveren op zee

uitleg >>

articul (17e eeuw)

bij geruchten van klachten, om te slagen (slagvaardig te zijn)

uitleg >>

articul (17e eeuw)

in een kluis bewaren/doen geraken

uitleg >>

articul (17e eeuw)

samenvoegen en verhullen/opbergen

uitleg >>

artikel (17e eeuw)

bij geruchten van klachten, om te slagen (slagvaardig te zijn)

uitleg >>

artikel (17e eeuw)

in een kluis bewaren/doen geraken

uitleg >>

artikel (17e eeuw)

samenvoegen en verhullen/opbergen

uitleg >>

astrueren (17e eeuw)

behagen hebben in iemand krenken

uitleg >>

astrueren (17e eeuw)

behagen scheppen in iemand dreunen te geven, tot kreunen te bewegen

uitleg >>

astrueren (17e eeuw)

het leuk vinden iem. te doen huilen

uitleg >>

ay lacen (14e eeuw)

het huilt in zich/de persoon zinkt in

uitleg >>

ay lacen (14e eeuw)

krimpt ineen/de persoon zinkt in

uitleg >>

ay lacen (14e eeuw)

zich geheel beklagen

uitleg >>

Baader

als de zang van God (Gaaf)

uitleg >>

Baader

eert of verkeert geheel bij de hangende schachten (orgelpijpen)

uitleg >>

Baader

het verrijzen/opklinken van de gave zang, of de zang die gegeven wordt

uitleg >>

Baader

houdt van de zang van de orgelpijpen

uitleg >>

baai (14e eeuw)

bij eigen gang (route)

uitleg >>

baai (eng.)

bij eigen gang (route)

uitleg >>

baar (golf)

langs de kust

uitleg >>

Bacchus

zoekt te happen, wordt er slaperig van

uitleg >>

bachuus (16e eeuw)

er wordt iets verschaft onder het schuine dak

uitleg >>

bachuus (16e eeuw)

schuin dak om te bakken

uitleg >>

bachuus.

de (kinnebak) waarvan de hoeken naar beneden trekken

uitleg >>

bachuus.

gaapt zichtbaar (door de kaak te laten zakken)

uitleg >>

backhuys (17e eeuw)

met kaak tot zich neemt

uitleg >>

backhuys (17e eeuw)

verschalkt en zinkt in een hoek

uitleg >>

Baeswael (Texel)

bij de zee, stroming naar- of uit de monding

uitleg >>

Baeswael (Texel)

een slenk met snel stromend water, dat snel kan zakken

uitleg >>

Baeswael (Texel)

heen en terug gaand water, dat slib meevoert in een geul

uitleg >>

bakkerij (16e eeuw)

er wordt iets verschaft onder het schuine dak

uitleg >>

bakkerij (16e eeuw)

schuin dak om te bakken

uitleg >>

bakkes

de (kinnebak) waarvan de hoeken naar beneden trekken

uitleg >>

bakkes

gaapt zichtbaar (door de kaak te laten zakken)

uitleg >>

balde (spaans)

is een graap (stenen pot 17e eeuw)

uitleg >>

Bali (Indonesië)

bij de golfslag

uitleg >>

balk

om twee kanten bijeen te brengen

uitleg >>

balk (17e eeuw)

aan elkaar rijgen, krijgen

uitleg >>

balk (17e eeuw)

bij leggen, gelijk maken

uitleg >>

balk (17e eeuw)

samentrekkend

uitleg >>

balk (17e eeuw)

samentrekkend

uitleg >>

balk 17e eeuw

in één laag leggen

uitleg >>

balk 17e eeuw

naast elkaar leggen

uitleg >>

balk 17e eeuw

raakt de andere kant, raakt aan beide zijden de andere kant

uitleg >>

ballick (17e eeuw)

in één laag leggen

uitleg >>

ballick (17e eeuw)

naast elkaar leggen

uitleg >>

ballick (17e eeuw)

raakt de andere kant, raakt aan beide zijden de andere kant

uitleg >>

banloke (16e eeuw)

behoort de zaak toe, behoort alles toe wat achter de haag is

uitleg >>

banloke (16e eeuw)

heeft eigen keur = recht in het gebied

uitleg >>

banloke (16e eeuw)

in haag verscholen

uitleg >>

baren (golven)

bijeen geschaard

uitleg >>

Bargen (Texel)(17e eeuw)

een knik door het water (rak) afgegraven

uitleg >>

Bargen (Texel)(17e eeuw)

de grens aan de zee

uitleg >>

Bargen (Texel)(17e eeuw)

waar een keel (monding) van golfslag is

uitleg >>

Bargen (Texel)(17e eeuw)

waar het water (rak) wordt gekeerd

uitleg >>

Bargen (Texel)(17e eeuw)

waar het water een boog heeft afgegraven

uitleg >>

Bari (ital.)

bij de kracht en het geraas van de zee

uitleg >>

Barningen

een knik door het water (rak) afgegraven

uitleg >>

Barringh (17e eeuw)

de grens aan de zee

uitleg >>

Barringh (17e eeuw)

waar een keel (monding) van golfslag is

uitleg >>

Barringh (17e eeuw)

waar het water (rak) wordt gekeerd

uitleg >>

Barringh (17e eeuw)

waar het water een boog heeft afgegraven

uitleg >>

Basken

trekken langs de kust

uitleg >>

Basken (eigen taal)

ten gunste van zichzelf zoeken bij de golven

uitleg >>

bay (14e eeuw)

bij eigen gang (route)

uitleg >>

bay (eng.)

bij eigen gang (route)

uitleg >>

bedriegen (17e eeuw)

af en toe lonken, iets zeggen

uitleg >>

bedriegen (17e eeuw)

alsof men dronken is

uitleg >>

bedriegen (17e eeuw)

of men iets zoekt, omhoog kijken

uitleg >>

bedriegen (17e eeuw)

ruilen

uitleg >>

begaast (17e eeuw)

horizontaal omgeven met een hele haag

uitleg >>

begaast (17e eeuw)

omgeven met een hele haag

uitleg >>

beghaest (16e eeuw)

maakt een afscheiding

uitleg >>

beghaest (16e eeuw)

vormt een haag van zichzelf

uitleg >>

behuilde (17e eeuw)

snikkend uit de oogkieren afscheiden

uitleg >>

behuilde (17e eeuw)

snikkend zeggen vanuit de keel

uitleg >>

behuilde (17e eeuw)

uit zich schreiend

uitleg >>

bekreten (17e eeuw)

snikkend uit de oogkieren afscheiden

uitleg >>

bekreten (17e eeuw)

snikkend zeggen vanuit de keel

uitleg >>

bekreten (17e eeuw)

uit zich schreiend

uitleg >>

bekust 17e eeuw

horizontaal omgeven met een hele haag

uitleg >>

bekust 17e eeuw

omgeven met een hele haag

uitleg >>

Benghazi

bocht bij de zee

uitleg >>

Benghazi

ligt bijelkaar bij de rand (van de zee)

uitleg >>

Benghazi/Bengazi (Libië)

een knip in de kust

uitleg >>

Benghazi/Bengazi (Libië)

waar het land en zee bijeenkomen

uitleg >>

bepeinzen (eng.)

waar men zich aan vastklampt (op teruggrijpt)

uitleg >>

bepeinzen (eng.)

waar men zich hecht, even vastkleeft

uitleg >>

bepeinzen (eng.)

waar men zich ophoudt, beweegt

uitleg >>

bert (17e eeuw)

betrekking tot haard

uitleg >>

bert (17e eeuw)

blijft drijven

uitleg >>

bert (17e eeuw)

gebruikt voor schepen

uitleg >>

besterven (17e eeuw)

krijgen in gelijke delen via eigen (familie)

uitleg >>

besterven (17e eeuw)

krijgen via eigen (familie)

uitleg >>

besterven (17e eeuw)

via eigen (familie) erven

uitleg >>

bevel (17e eeuw)

iets gaan schikken

uitleg >>

bevel (17e eeuw)

iets zeggen (ten voordele) van zichzelf, voor iem. eigen(dom)

uitleg >>

bezwaren (17e eeuw)

behagen hebben in iemand krenken

uitleg >>

bezwaren (17e eeuw)

behagen scheppen in iemand dreunen te geven, tot kreunen te bewegen

uitleg >>

bezwaren (17e eeuw)

het leuk vinden iem. te doen huilen

uitleg >>

bibliotheek (17e eeuw)

houdt het bijeen en deelt steeds uit

uitleg >>

bibliotheek (17e eeuw)

stedds weer een geheel maken

uitleg >>

bibliotheek (17e eeuw)

werkt in een kring

uitleg >>

bitter (17e eeuw)

niet recht, eerlijk, krijgt men een bittere smaak van

uitleg >>

bitter (17e eeuw)

oprisping krijgen, huilen

uitleg >>

bitter (17e eeuw)

tegengesteld van schik, lol

uitleg >>

bivanc (17e eeuw)

geheel van iemand: iemands bezit

uitleg >>

bivanc (17e eeuw)

zelf aangeschaft

uitleg >>

bla (13e eeuw ca.)

als de golven (blauw en witte schuim) en de hemel (blauw en witte wolken)

uitleg >>

Blaeu (17e eeuw)

kunst de baren (de zee) te onderscheiden

uitleg >>

Blaeu (17e eeuw)

kunst de zee te onderscheiden

uitleg >>

Blaeu (17e eeuw)

zoeken langs de zee

uitleg >>

blauw (13e eeuw ca.)

als de golven (blauw en witte schuim) en de hemel (blauw en witte wolken)

uitleg >>

bleek goudgroen (17e eeuw)

alsof de zon half opgaat

uitleg >>

bleek goudgroen (17e eeuw)

alsof de zon ziek is, bleek is

uitleg >>

bleek goudgroen (17e eeuw)

het rode aan de zijkant van de rijzende zon

uitleg >>

blik (17e eeuw)

benieuwd naar (iets nieuws ontwaren)

uitleg >>

blik (17e eeuw)

betrekking op (oog)wenk

uitleg >>

blik (17e eeuw)

betrekking op wenen

uitleg >>

bluffen (17 eeuw)

(aan) kloppen

uitleg >>

bluffen (17 eeuw)

(neer)ploffen

uitleg >>

bluffen (17 eeuw)

beurs knijpen

uitleg >>

bluffen (17 eeuw)

voelt als knijpen

uitleg >>

boat (eng.)

bij de kust (Zie overige info)

uitleg >>

boetseren (17e eeuw)

begrenzen van wat het oog ziet

uitleg >>

boetseren (17e eeuw)

de trekken namaken van wat het oog te zien krijgt

uitleg >>

boetseren (17e eeuw)

onderscheiden en vastleggen door te schuiven

uitleg >>

boffen (17e eeuw)

als het bij één iem. terecht komt

uitleg >>

boffen (17e eeuw)

boffen

uitleg >>

boffen (17e eeuw)

iets bijschuiven

uitleg >>

bone (eng.)

als schonken

uitleg >>

bonk (tessels)

als schonken

uitleg >>

bonket (17e eeuw)

als een knoop, als een knop

uitleg >>

bonket (17e eeuw)

van bonken, stuiteren

uitleg >>

boos (17e eeuw)

houdt van of herhaald gekrijs of krijg (ruzie)

uitleg >>

boos (17e eeuw)

houdt van of herhaald gekrijs of krijg (ruzie)

uitleg >>

boos (17e eeuw)

met de keel slikken, hels tekeer gaan

uitleg >>

boos maken (17e eeuw)

ergernis in hebben

uitleg >>

boos maken (17e eeuw)

neiging tot opspringen

uitleg >>

boos maken (17e eeuw)

neiging zich te verslikken

uitleg >>

boot (eng.)

bij de kust (Zie overige info)

uitleg >>

bootseer(en)(17e eeuw)

begrenzen van wat het oog ziet

uitleg >>

bootseer(en)(17e eeuw)

de trekken namaken van wat het oog te zien krijgt

uitleg >>

bootseer(en)(17e eeuw)

onderscheiden en vastleggen door te schuiven

uitleg >>

bot (eng.)

als schonken

uitleg >>

bot (tessels)

als schonken

uitleg >>

botte (17e eeuw)

geeft beschutting

uitleg >>

botte (17e eeuw)

met een dop (afsluiting)

uitleg >>

botte (17e eeuw)

om (in) te schuiven, op een hoop(je)

uitleg >>

botte (17e eeuw)

om zich op te tuigen

uitleg >>

braes (17e eeuw)

een meer gevormd bij de zee

uitleg >>

braes (17e eeuw)

niet alles zee, wel kale oppervlakte

uitleg >>

braes (17e eeuw)

trekt golven bijelkaar

uitleg >>

Brega (Libië)

een monding aan de kust

uitleg >>

brommen (17e eeuw)

zondert zich af, afgewend, zegt het op een afstandelijke manier

uitleg >>

brommen (17e eeuw)

zondert zich af, afgewend, zegt het op een afstandelijke manier

uitleg >>

buffe (17e eeuw)

geeft dat iets verschuift

uitleg >>

buffe (17e eeuw)

opzij schuiven

uitleg >>

buffen (17e eeuw)

als het bij één iem. terecht komt

uitleg >>

buffen (17e eeuw)

boffen

uitleg >>

buffen (17e eeuw)

iets bijschuiven

uitleg >>

buiren (17e eeuw)

elkaar uitlenen

uitleg >>

buiren (17e eeuw)

elkaar wederkerig gunstig stemmen

uitleg >>

buiren (17e eeuw)

over en weer komen

uitleg >>

buks

geeft een schok

uitleg >>

buks (16e eeuw)

geeft een schok, gaat de hoogte in

uitleg >>

bundelen (17e eeuw)

gebogen (om)heen trekken

uitleg >>

bundelen (17e eeuw)

omheen schuiven, aantrekken

uitleg >>

bunsen (17e eeuw)

gebogen (om)heen trekken

uitleg >>

bunsen (17e eeuw)

omheen schuiven, aantrekken

uitleg >>

buren (17e eeuw)

elkaar uitlenen

uitleg >>

buren (17e eeuw)

elkaar wederkerig gunstig stemmen

uitleg >>

buren (17e eeuw)

over en weer komen

uitleg >>

busse (16e eeuw)

geeft een schok, gaat de hoogte in

uitleg >>

butte (17e eeuw)

geeft beschutting

uitleg >>

butte (17e eeuw)

met een dop (afsluiting)

uitleg >>

butte (17e eeuw)

om (in) te schuiven, op een hoop(je)

uitleg >>

butte (17e eeuw)

om zich op te tuigen

uitleg >>

byvanc (16e eeuw)

geheel van iemand: iemands bezit

uitleg >>

byvanc (16e eeuw)

zelf aangeschaft

uitleg >>

cabillatien (17e eeuw)

gegil, geklaag en slaat er op los

uitleg >>

cabillatien (17e eeuw)

houdt van aanhalen en grijpen

uitleg >>

cabillatien (17e eeuw)

houdt van luidruchtig en kleverig gedrag

uitleg >>

Caerdydd (Welsh)

door een dichte haag begrensd

uitleg >>

Callantsoog (17e eeuw)

er trekt een snelle slag, trek snel laag

uitleg >>

Callantsoog (17e eeuw)

het geraas (de zee) trek omlaag

uitleg >>

Callantsoog (17e eeuw)

waar de zee komt en zich terugtrekt

uitleg >>

calmel (17e eeuw)

groeit geheel in het water

uitleg >>

calmel (17e eeuw)

groeit omhoog met kraagjes

uitleg >>

calmel (17e eeuw)

laag op laag (groeiend) in de modder (slik)

uitleg >>

Cap d'Adge

een kaap die de zee of iets anders afscheidt

uitleg >>

Cap d'Adge

haag bij een schacht

uitleg >>

carstaenge (17e eeuw)

de kracht zit in de schacht

uitleg >>

carstaenge (17e eeuw)

de schacht (kastanje) valt met een slag

uitleg >>

carstaenge (17e eeuw)

kaarsen hangen bijeen op zich

uitleg >>

carstaenge (17e eeuw)

samen (ver)schijnt het helemaal

uitleg >>

casus (lat.)

zaak

uitleg >>

casus (lat.)

zaak

uitleg >>

cause (17e eeuw)

zaak

uitleg >>

cause (17e eeuw)

zaak

uitleg >>

cavillãri (latijn)

houdt van gieren, schallen en klikken

uitleg >>

cavillãri (latijn)

houdt van gillen, sarren, krijsen en ruzie

uitleg >>

cavillãri (latijn)

schade door gillen, klagen, krijsen

uitleg >>

cedel (17e eeuw)

een goede schikking

uitleg >>

cedel (17e eeuw)

krijgt men in ruil: een schikking

uitleg >>

cedel (17e eeuw)

licht er om te schikken

uitleg >>

cedule (17e eeuw)

een schikking in naam der overheid (kruis)

uitleg >>

cedule (17e eeuw)

een schuld wordt geschikt

uitleg >>

cedule (17e eeuw)

gaat in de kluis (waardepapier)

uitleg >>

cedule (17e eeuw)

waar men zijn naam (kruisje) onder zette

uitleg >>

ceel (17e eeuw)

geeft heil, maakt iets weer goed (helen)

uitleg >>

ceel (17e eeuw)

is lang, houdt een schikking in

uitleg >>

ceel (17e eeuw)

soort schikking, lijfrente

uitleg >>

Ceylon (17e eeuw)

als een geul bij de zee, die een afscheiding maakt

uitleg >>

Ceylon (17e eeuw)

als schorren bij de zee

uitleg >>

Ceylon (17e eeuw)

een diepte (kiel) waar het zog schokt

uitleg >>

chrizofraes (17e eeuw)

alsof de zon half opgaat

uitleg >>

chrizofraes (17e eeuw)

alsof de zon ziek is, bleek is

uitleg >>

chrizofraes (17e eeuw)

het rode aan de zijkant van de rijzende zon

uitleg >>

chrizolyt (17e eeuw)

de kleur van oprijzende zon

uitleg >>

chrizolyt (17e eeuw)

het rijzen van de gele zon

uitleg >>

chrizolyt (17e eeuw)

het schuin omhoog gaan van van de zon in de ijle (lucht)

uitleg >>

chtonia (grieks)

waar de beenderen liggen (knoken)

uitleg >>

claer (17e eeuw)

de einden aan elkaar brengen: de cirkel is rond

uitleg >>

claer (17e eeuw)

de lengte doen terugkeren: rondmaken

uitleg >>

claer (17e eeuw)

waar de kring aangehaald wordt: rondkomen

uitleg >>

clap (17e eeuw)

bij een slag

uitleg >>

clap (17e eeuw)

gevaar om te vallen

uitleg >>

clap (17e eeuw)

hierbij wordt geslagen en huilt (klaagt) men

uitleg >>

clap (17e eeuw)

met een gard (verg. St.Nicolaasliederen)

uitleg >>

clap (17e eeuw)

uithaal

uitleg >>

clerck (17e eeuw)

moet nog bijleren, in de leer

uitleg >>

clerck (17e eeuw)

moet nog bijleren, in de leer

uitleg >>

clerck (17e eeuw)

schrijft op: regels

uitleg >>

cliever (17e eeuw)

alsof men iets scheren of omkeren wil

uitleg >>

cliever (17e eeuw)

omhoog heffen om geheel naar beneden te slaan

uitleg >>

cliever (17e eeuw)

slaat scheef om een opening te maken

uitleg >>

cloeg (17e eeuw)

eigen geluid, klank

uitleg >>

cloeg (17e eeuw)

huilend (geluid)

uitleg >>

cloeg (17e eeuw)

verscheurend, om te horen

uitleg >>

cnoten (17e eeuw)

(wilge)teen afrukken

uitleg >>

cnoten (17e eeuw)

de hoogte verminderen

uitleg >>

cnoten (17e eeuw)

een knoet bij elkaar

uitleg >>

cnoten (17e eeuw)

in een bosje

uitleg >>

cond(t) (doen 17e eeuw)

geeft wat bij de ander is bezonken (in het hoofd zit)

uitleg >>

cond(t) (doen 17e eeuw)

op de hoogte (stellen)

uitleg >>

cond(t) (doen 17e eeuw)

tot genoegen

uitleg >>

cond(t) (doen 17e eeuw)

kunde krijgen, laten weten

uitleg >>

conkel (17e eeuw)

in het kille verborgene

uitleg >>

conkel (17e eeuw)

om te rusten, waar de beenderen verrijzen (verg: opstanding Jezus)

uitleg >>

conkel (17e eeuw)

waar beenderen liggen

uitleg >>

conkel (17e eeuw).

als meegezogen worden

uitleg >>

conkel (17e eeuw).

geheel meegezogen

uitleg >>

conkel (17e eeuw).

megetrokken worden

uitleg >>

conkel (17e eeuw)..

in een kil meegevoerd worden (kil is een sluisje)

uitleg >>

conkel (17e eeuw)..

megetrokken worden

uitleg >>

conkel (17e eeuw)..

met de modder meegezogen worden

uitleg >>

connich (17e eeuw)

bezonken, genoeg inzicht

uitleg >>

connich (17e eeuw)

bezonken, genoeg inzicht

uitleg >>

connich (17e eeuw)

inzicht in het hoofd

uitleg >>

conreider (17e eeuw)

aan een lijn ophangen en steeds omdraaien

uitleg >>

conreider (17e eeuw)

door de zon laten uitdrogen

uitleg >>

conreider (17e eeuw)

klaarmaken zodat het begeerlijk voor het oog is

uitleg >>

conreider (17e eeuw)

schoonmaken, reinigen van binnen en buiten

uitleg >>

conreider (17e eeuw)

zoals het ophangen en omkeren (maar dit ook van een lijk)

uitleg >>

cordewagen (17e eeuw)

om te dragen, onder druk zetten: belasten

uitleg >>

cordewagen (17e eeuw)

om te rijden met afval van planten

uitleg >>

cordewagen (17e eeuw)

om te rijden, met twee houten handvaten als krukken

uitleg >>

cordewagen (17e eeuw)

waarin iets opgeborgen kan, dat men in de hoogte tilt

uitleg >>

cósta (iers)

zoek de haag, een hoge haag

uitleg >>

costa (spaans)

een hoge haag (de wal of oever)

uitleg >>

Costa rica (costa)

oprijzende kust

uitleg >>

Costa rica (costa)

ziet een kering in een hoge haag

uitleg >>

cromstaf-crom (17e eeuw)

een staf die een kronkeling maakt

uitleg >>

cromstaf-crom (17e eeuw)

een staf die gebroken lijkt

uitleg >>

cromstaf-crom (17e eeuw)

een staf die hol is en een boog maakt

uitleg >>

cromstaf-staf (17e eeuw)

als een (kromme) haak

uitleg >>

cromstaf-staf (17e eeuw)

kromme staak of haak

uitleg >>

cruden (17e eeuw)

de omhulling knikken (stukmalen)

uitleg >>

cruden (17e eeuw)

een gedroogde schil knikken vanwege de geur of schuren (fijnwrijven met een vijzel bijv.)

uitleg >>

cruden (17e eeuw)

kruiden

uitleg >>

cruden (17e eeuw).

ergens door(heen) gaan

uitleg >>

cruden (17e eeuw).

rukken, heen en weer gaan

uitleg >>

cruden (17e eeuw).

zich afmatten, ergens een deuk in maken

uitleg >>

crudenaer (17e eeuw)

een kring (mensen) blij maken met schors

uitleg >>

crudenaer (17e eeuw)

iem. die aanhaakt (naar wie maar wil) met omhulsels

uitleg >>

crudenaer (17e eeuw)

steeds veel kruiden hebben

uitleg >>

crudewagen (17e eeuw)

een wagen om aan te scheuren

uitleg >>

crudewagen (17e eeuw)

een wagen om mee rond te dolen

uitleg >>

crudewagen (17e eeuw)

een wagen om te heen en weer te brengen (kruisen)

uitleg >>

Cuba

haven zoeken

uitleg >>

Cuba

te vinden bij de kust (haag) of baai

uitleg >>

culle (17e eeuw)

aan de andere kant van het kruis

uitleg >>

culle (17e eeuw)

geheel dicht, de kluis van het geil

uitleg >>

culle (17e eeuw)

gekroesd haar

uitleg >>

culle (17e eeuw)

gelijk aan een kuil

uitleg >>

Dakar (Afrika)

aan de kust bij de zee

uitleg >>

dakgoot (17e eeuw)

bij de muur (schoren)

uitleg >>

dakgoot (17e eeuw)

druipen, druppen

uitleg >>

dakgoot (17e eeuw)

groeperen van water

uitleg >>

dakgoot (17e eeuw)

waar het gaat kolken

uitleg >>

damp (17e eeuw)

gaat heet de lucht in

uitleg >>

damp (17e eeuw)

trekt schommelend omhoog, men zou er van bedwelmd (schommelen) raken

uitleg >>

damp, mist (eng.)

betrekking op smook (rook)

uitleg >>

Danese (ital.)

waar de zee gescheiden wordt door een haag (de kust)

uitleg >>

Degas

zich laten schaken

uitleg >>

dementie

wordt schimmig in zichzelf

uitleg >>

Den Haag

geheel bij de haag (= duinen)

uitleg >>

Den Haag (Frankrijk)

heeft haakse koeken

uitleg >>

Den Hoorn (17e eeuw)

heeft, vormt een hors

uitleg >>

Den Hoorn (17e eeuw)

nadat het (zand) ging kruien ontstond een rug

uitleg >>

Den Hoorn (17e eeuw)

waar een doorgang (sluis) was, kwam loog (zand)

uitleg >>

Den Hoorn (Texel)

bij de Hors

uitleg >>

Den Hoorn (Texel)

hoogte waar je om je heen kan kijken, zoeken

uitleg >>

Den Hoorn (Texel)

waar een inham is

uitleg >>

Den Hoorn (Texel)

waar een ronde verhoging te vinden is

uitleg >>

Den Hoorn (Texel)

waar zand is, het zand begint

uitleg >>

desaster (17e eeuw)

het gezicht betrekt heel erg, wat men ziet is erg om te zien

uitleg >>

desaster (17e eeuw)

men krijgt iets aangereikt waarvan men ineen zakt, zich overmeesterd voelt

uitleg >>

desaster (17e eeuw)

men zakt in elkaar van wat men ziet

uitleg >>

deur (eng.)

breuk in de schakel

uitleg >>

deur (eng.)

een scheiding van een (aangesloten) haag

uitleg >>

diamant (17e eeuw)

door een gang uit te hakken

uitleg >>

diamant (17e eeuw)

te krijgen door de grond weg te hakken

uitleg >>

doek(hand)(eng.)

iets (weg) te vegen

uitleg >>

doen ijzen (17e eeuw)

grijzen, krijsen

uitleg >>

doen ijzen (17e eeuw)

knikkende beweging

uitleg >>

doen ijzen (17e eeuw)

knikkende beweging

uitleg >>

doen ijzen (17e eeuw)

rijzen/grijzen

uitleg >>

Doofhoorn

waar de schepen kwamen (type Schokkers) bij een hoek (hoorn betekent ook hoek)

uitleg >>

Doofhoorn

waar men (ladingen) verschuift

uitleg >>

draagkorf (17e eeuw)

geeft beschutting

uitleg >>

draagkorf (17e eeuw)

met een dop (afsluiting)

uitleg >>

draagkorf (17e eeuw)

om (in) te schuiven, op een hoop(je)

uitleg >>

draagkorf (17e eeuw)

om zich op te tuigen

uitleg >>

draaikolk (17e eeuw)

als meegezogen worden

uitleg >>

draaikolk (17e eeuw)

geheel meegezogen

uitleg >>

draaikolk (17e eeuw)

megetrokken worden

uitleg >>

drieangel (17e eeuw)

de kleinst- mogelijke kring of geheel

uitleg >>

drieangel (17e eeuw)

het gehele recht

uitleg >>

drieangel (17e eeuw)

kun je geheel omdraaien

uitleg >>

drieangel (17e eeuw)

zingt terwijl het hangt

uitleg >>

drieangel (17e eeuw)

gaat geheel scheef omhoog

uitleg >>

drinkschaal (17e eeuw)

om in te schenken

uitleg >>

drinkschaal (17e eeuw)

om te zuipen

uitleg >>

droele (17e eeuw)

af en toe lonken, iets zeggen

uitleg >>

droele (17e eeuw)

alsof men dronken is

uitleg >>

droele (17e eeuw)

of men iets zoekt, omhoog kijken

uitleg >>

droele (17e eeuw)

of men iets zoekt, omhoog kijken

uitleg >>

droele (17e eeuw)

ruilen

uitleg >>

drogist (17e eeuw)

een kring (mensen) blij maken met schors

uitleg >>

drogist (17e eeuw)

iem. die aanhaakt (naar wie maar wil) met omhulsels

uitleg >>

drogist (17e eeuw)

steeds veel kruiden hebben

uitleg >>

droppen (17e eeuw)

bij de muur (schoren)

uitleg >>

droppen (17e eeuw)

druipen, druppen

uitleg >>

droppen (17e eeuw)

groeperen van water

uitleg >>

droppen (17e eeuw)

waar het gaat kolken

uitleg >>

druppelen (17e eeuw)

als pis afscheiden

uitleg >>

druppelen (17e eeuw)

als sijpelen

uitleg >>

ducker (17e eeuw)

met schokken, wegmaken

uitleg >>

ducker (17e eeuw)

raakt zoek, keer niet terug

uitleg >>

ducker (17e eeuw)

wordt groter naar het eind

uitleg >>

duwen (17e eeuw)

ergens door(heen) gaan

uitleg >>

duwen (17e eeuw)

rukken, heen en weer gaan

uitleg >>

duwen (17e eeuw)

zich afmatten, ergens een deuk in maken

uitleg >>

duwslee (17e eeuw)

maakt groeven tijdens reizen (kruisen)

uitleg >>

duwslee (17e eeuw)

om te slepen, gaat schurend

uitleg >>

duwslee (17e eeuw)

slepen en schuren d.m.v. een g(hand)greep

uitleg >>

duwslee (17e eeuw)

te slee en schuurt, ligt (op de grond) en schuurt, sleept en schuurt (over de grond)

uitleg >>

duwwagen (17e eeuw)

een wagen om aan te scheuren

uitleg >>

duwwagen (17e eeuw)

een wagen om mee rond te dolen

uitleg >>

duwwagen (17e eeuw)

een wagen om te heen en weer te brengen (kruisen)

uitleg >>

dwell (.eng.)

waar men gehecht is om te leven

uitleg >>

dwell (.eng.)

waar men verwijlt

uitleg >>

dwell (.eng.)

waar men zich graag aan vastklampt (grijpt)

uitleg >>

dwell (.eng.)

waar men zich ophoudt, beweegt

uitleg >>

dwell (eng.).

waar men zich aan vastklampt (op teruggrijpt)

uitleg >>

dwell (eng.).

waar men zich hecht, even vastkleeft

uitleg >>

dwell (eng.).

waar men zich ophoudt, beweegt

uitleg >>

dwell. (eng.)

waar men zich aan vastklampt (op teruggrijpt)

uitleg >>

dwell. (eng.)

waar men zich hecht, even vastkleeft

uitleg >>

dwell. (eng.)

waar men zich ophoudt, beweegt

uitleg >>

eijssen (17e eeuw)

eigen zin de voorrang geven

uitleg >>

eijssen (17e eeuw)

iem. zin naar zich toetrekken

uitleg >>

eiland

heeft een slingerende haag (duin/kust) om zich heen

uitleg >>

eis (17e eeuw)

iets gaan schikken

uitleg >>

eis (17e eeuw)

iets zeggen (ten voordele) van zichzelf, voor iem. eigen(dom)

uitleg >>

eisen (17e eeuw)

eigen zin de voorrang geven

uitleg >>

eisen (17e eeuw)

iem. zin naar zich toetrekken

uitleg >>

emmer (spaans)

is een graap (stenen pot 17e eeuw)

uitleg >>

erf (eigen)(16e eeuw)

geheel van iemand: iemands bezit

uitleg >>

erf (eigen)(16e eeuw)

zelf aangeschaft

uitleg >>

erf (eigen)(17e eeuw)

geheel van iemand: iemands bezit

uitleg >>

erf (eigen)(17e eeuw)

zelf aangeschaft

uitleg >>

errenen (17e eeuw)

ergernis in hebben

uitleg >>

errenen (17e eeuw)

neiging tot opspringen

uitleg >>

errenen (17e eeuw)

neiging zich te verslikken

uitleg >>

errer (17e eeuw)

ga op terugreis

uitleg >>

errer (17e eeuw)

ga op terugreis

uitleg >>

errer (17e eeuw)

gelijk aan de hel

uitleg >>

errich (17e eeuw)

houdt van of herhaald gekrijs of krijg (ruzie)

uitleg >>

errich (17e eeuw)

houdt van of herhaald gekrijs of krijg (ruzie)

uitleg >>

errich (17e eeuw)

met de keel slikken, hels tekeer gaan

uitleg >>

erven (17e eeuw)

krijgen in gelijke delen via eigen (familie)

uitleg >>

erven (17e eeuw)

krijgen via eigen (familie)

uitleg >>

erven (17e eeuw)

via eigen (familie) erven

uitleg >>

Euskotarrak (Basken)

ten gunste van zichzelf zoeken bij de golven

uitleg >>

foppen (17e eeuw)

af en toe lonken, iets zeggen

uitleg >>

foppen (17e eeuw)

alsof men dronken is

uitleg >>

foppen (17e eeuw)

of men iets zoekt, omhoog kijken

uitleg >>

foppen (17e eeuw)

ruilen

uitleg >>

Freya

de grens ligt verzonken aan de kust

uitleg >>

Fryas

waar het vrije zeegat is

uitleg >>

Gaasp

een lange schacht

uitleg >>

Gaasp

een verdiepte (water)gang

uitleg >>

Gaasterland

als een watergang

uitleg >>

Gaasterland

betrekking op een watergang

uitleg >>

Gaasterland

van herkomst een lange haag (langs de vaargeul)

uitleg >>

gaerne (17e eeuw)

graag in bezit willen hebben

uitleg >>

gaerne (17e eeuw)

klinkt behaaglijk

uitleg >>

gaerne (17e eeuw)

waar het behaaglijk is

uitleg >>

Gantel

kreek bij duinen (de haag)

uitleg >>

gate (eng.)

breuk in de schakel

uitleg >>

gate (eng.)

een scheiding van een (aangesloten) haag

uitleg >>

Gaza (hebr.)

de haag (kust) wordt overmeesterd of aangeraakt (door de zee)

uitleg >>

Gaza (hebr.)

de haag (kust) wordt overmeesterd of aangeraakt (door de zee)

uitleg >>

geduirigh (17e eeuw)

in een kring gaan zoeken

uitleg >>

geduirigh (17e eeuw)

keer op keer

uitleg >>

geduirigh (17e eeuw)

zoekt zichzelf vast te klinken

uitleg >>

gelach (17e eeuw)

als tot zich nemen, laten zakken

uitleg >>

gelach (17e eeuw)

iets krijgen, zich aanreiken

uitleg >>

gelach (17e eeuw)

wat met geheel verorbert, laat zakken

uitleg >>

gelach (17e eeuw).

verschalken, uit de eigen schaal eten

uitleg >>

gelach (17e eeuw).

voor zichzelf vergaren

uitleg >>

gelach (17e eeuw).

uitleg >>

gelag (17e eeuw)

verschalken, uit de eigen schaal eten

uitleg >>

gelag (17e eeuw)

voor zichzelf vergaren

uitleg >>

gelag (17e eeuw)

uitleg >>

geld (eng.)

met het oog op schenken, in omloop brengen

uitleg >>

geleerd (17e eeuw)

bereiken iets te vinden, uitvinden

uitleg >>

geleerd (17e eeuw)

hetzelfde als (uit)vinden

uitleg >>

geleerd (17e eeuw)

steeds onderzoeken

uitleg >>

gemeente-secretaris (17e eeuw)

kijkt terug hoe de gang van zaken was (archief)

uitleg >>

gemeente-secretaris (17e eeuw)

kijkt terug hoe de gang van zaken was (archief)

uitleg >>

gemeente-secretaris (17e eeuw)

ondersteund de verzamelde beslissingen

uitleg >>

gemeente-secretaris (17e eeuw)

onderzoekt de gang (van zaken)

uitleg >>

gemelick (17e eeuw)

alleen met zichzelf ingenomen

uitleg >>

gemelick (17e eeuw)

alleen zeggen dat men gelijk heeft

uitleg >>

gemelick (17e eeuw)

zichzelf gelijk geven

uitleg >>

gesteente (bleek goudgroen)(17e eeuw)

alsof de zon half opgaat

uitleg >>

gesteente (bleek goudgroen)(17e eeuw)

alsof de zon ziek is, bleek is

uitleg >>

gesteente (bleek goudgroen)(17e eeuw)

het rode aan de zijkant van de rijzende zon

uitleg >>

gesteente (goudgroen)(17e eeuw)

de kleur van oprijzende zon

uitleg >>

gesteente (goudgroen)(17e eeuw)

het rijzen van de gele zon

uitleg >>

gesteente (goudgroen)(17e eeuw)

het schuin omhoog gaan van van de zon in de ijle (lucht)

uitleg >>

gesteente (melkblauw)(17e eeuw)

een oog (ronde steen) als in de zee

uitleg >>

gesteente (melkblauw)(17e eeuw)

een oog (ronde steen) als in de zee

uitleg >>

gesteente (melkblauw)(17e eeuw)

kalkachtig in het blauw van de wolken

uitleg >>

gesteente (roodgeaderd)(17e eeuw)

als een beschadigd oog

uitleg >>

gesteente (roodgeaderd)(17e eeuw)

als een beschadigd oog

uitleg >>

gesteente (roodgeaderd)(17e eeuw)

het oog (ronde steen) heeft rood in zich

uitleg >>

gesteente (vuurgeel)(17e eeuw)

als vonken van de zon

uitleg >>

gesteente (vuurgeel)(17e eeuw)

alsof er stukken van de zon worden afgehakt

uitleg >>

gesteven (17e eeuw)

iets plat maken (met de strijkbout)

uitleg >>

gesteven (17e eeuw)

van zijde dat bijeen trekt

uitleg >>

gevaar (17e eeuw)

geklonken om te schaken

uitleg >>

gevaar (17e eeuw)

glimt op het gezicht: zweten

uitleg >>

gevaar (17e eeuw)

maak dat je wegkomt

uitleg >>

gevaar (17e eeuw)

mogelijk te beschadigen

uitleg >>

gewag (17e eeuw)

een hint geven

uitleg >>

gewag (17e eeuw)

iets gaan zeggen

uitleg >>

gewag (17e eeuw)

iets zeggen, iets duidelijk maken ter onderscheid

uitleg >>

gewag (17e eeuw)

zeggen, bescheid geven (verg: Duits)

uitleg >>

gewag (lat.)

het rondbazuinen

uitleg >>

gewag (lat.)

het rondbazuinen

uitleg >>

geweer (16e eeuw)

geeft een schok, gaat de hoogte in

uitleg >>

gewelf (mal)

keert geheel terug, keert het geheel (ondersteund)

uitleg >>

gewelf (mal)

omhoog gekleefd

uitleg >>

gewelf (mal)

rijst op vanuit het slik (gelijkmatig)

uitleg >>

gewelf (mal)(17e eeuw)

keert geheel terug, keert het geheel (ondersteund)

uitleg >>

gewelf (mal)(17e eeuw)

omhoog gekleefd

uitleg >>

gewelf (mal)(17e eeuw)

rijst op vanuit het slik (gelijkmatig)

uitleg >>

Ghaza

haaks op de kust

uitleg >>

Ghaza

haaks op de kust

uitleg >>

gheerre (14e eeuw)

glinsteren (bij het idee het te kunnen halen) binnen eigen (arm)lengte

uitleg >>

gobelen (17e eeuw)

kokhalzen

uitleg >>

gobelen (17e eeuw)

schokken, koken

uitleg >>

gobelen (17e eeuw)

schokken, koken

uitleg >>

golf (19e eeuw)

langs de kust

uitleg >>

golven (baren)

bijeen geschaard

uitleg >>

gomer (17e eeuw)

aantal kommen

uitleg >>

gomer (17e eeuw)

als een mok

uitleg >>

gomer (17e eeuw)

bereik van een mok

uitleg >>

goudgroen gesteente (17e eeuw)

de kleur van oprijzende zon

uitleg >>

goudgroen gesteente (17e eeuw)

het rijzen van de gele zon

uitleg >>

goudgroen gesteente (17e eeuw)

het schuin omhoog gaan van van de zon in de ijle (lucht)

uitleg >>

graag (14e eeuw)

glinsteren (bij het idee het te kunnen halen) binnen eigen (arm)lengte

uitleg >>

graag (17e eeuw)

graag in bezit willen hebben

uitleg >>

graag (17e eeuw)

klinkt behaaglijk

uitleg >>

graag (17e eeuw)

waar het behaaglijk is

uitleg >>

gramstorig (17e eeuw)

houdt van of herhaald gekrijs of krijg (ruzie)

uitleg >>

gramstorig (17e eeuw)

houdt van of herhaald gekrijs of krijg (ruzie)

uitleg >>

gramstorig (17e eeuw)

met de keel slikken, hels tekeer gaan

uitleg >>

greniken (17e eeuw)

aanschijn knikt

uitleg >>

greniken (17e eeuw)

schik hebben om gekrent iemand

uitleg >>

greniken (17e eeuw)

steeds knik bij de kin of gezicht

uitleg >>

gresen (17e eeuw)

grijzen, krijsen

uitleg >>

gresen (17e eeuw)

knikkende beweging

uitleg >>

gresen (17e eeuw)

knikkende beweging

uitleg >>

gresen (17e eeuw)

rijzen/grijzen

uitleg >>

grinniken (17e eeuw)

aanschijn knikt

uitleg >>

grinniken (17e eeuw)

schik hebben om gekrent iemand

uitleg >>

grinniken (17e eeuw)

steeds knik bij de kin of gezicht

uitleg >>

gunnen (15e eeuw)

van plan om te iets te geven

uitleg >>

haas

verblijft in de duinen: gaas-kust-duinen

uitleg >>

Halifax

vaargeul (scheer) van haven aan de kust

uitleg >>

Halikidi (Griekenland)

de zee opzij wordt gescheiden door een haag (duin of rotsen)

uitleg >>

handkerchief (eng.)

iets (weg) te vegen

uitleg >>

Hanze

zich gescheiden van zee

uitleg >>

harder (17e eeuw)

die de wol van de dieren afscheert

uitleg >>

harder (17e eeuw)

is de heer van de schare

uitleg >>

harder (17e eeuw)

is degene die de dieren tot de orde roept, voert ze op paden (slagen)

uitleg >>

harder (17e eeuw)

regeert krachtig, raakt de afdwalende dieren met steentje

uitleg >>

harder (eng.)

in de doorgang waar de golven zijn

uitleg >>

Harderwijk

de wijk waar de (schaap)herders wonen

uitleg >>

haring (17e eeuw)

afbuigen laag bij de grond

uitleg >>

haring (17e eeuw)

afbuigen tot men elkaar raakt, houdt van geulen

uitleg >>

haring (17e eeuw)

leeft in scholen in de golven

uitleg >>

haring (17e eeuw)

te vangen in een kring

uitleg >>

hav (noors)

bij de kust, kan je overmeesteren (schaken)

uitleg >>

haven

zee (water) bij een wal

uitleg >>

hek (eng.)

breuk in de schakel

uitleg >>

hek (eng.)

een scheiding van een (aangesloten) haag

uitleg >>

helaas (14e eeuw)

het huilt in zich/de persoon zinkt in

uitleg >>

helaas (14e eeuw)

krimpt ineen/de persoon zinkt in

uitleg >>

helaas (14e eeuw)

zich geheel beklagen

uitleg >>

herberg (noors)

huis waar een waard woont

uitleg >>

herder (17e eeuw)

is de heer van de schare

uitleg >>

herder (17e eeuw)

is degene die de dieren tot de orde roept, voert ze op paden (slagen)

uitleg >>

herder (17e eeuw)

regeert krachtig, raakt de afdwalende dieren met steentje

uitleg >>

herdersfluit (17e eeuw)

waarmee vrolijke klanken gemaakt worden

uitleg >>

herdersfluit (17e eeuw)

zingen met lawaai en om kracht uit te putten

uitleg >>

herdersfluit (17e eeuw)

zingen van klaagliederen of op de maat slaan

uitleg >>

herkauwen (17e eeuw)

als slikken in de bek

uitleg >>

herkauwen (17e eeuw)

bij zichzelf brengen

uitleg >>

herkauwen (17e eeuw)

om van binnen iets aaneen te rijgen en: te krijgen

uitleg >>

herkauwen (17e eeuw)

steeds zichzelf doen krijgen

uitleg >>

homer (hebr.)

aanreiken van waar het te vinden is

uitleg >>

horloy (17e eeuw)

de klok laat zich horen

uitleg >>

horloy (17e eeuw)

het geruis gaat verscholen, (het uurwerk zit in een holte)

uitleg >>

horloy (17e eeuw)

hoor luiden

uitleg >>

horloy (17e eeuw)

hoort de klok

uitleg >>

horloy (17e eeuw)

slaat de uren, onderscheidt de de uren

uitleg >>

Horn (17e eeuw)

heeft, vormt een hors

uitleg >>

Horn (17e eeuw)

nadat het (zand) ging kruien ontstond een rug

uitleg >>

Horn (17e eeuw)

waar een doorgang (sluis) was, kwam loog (zand)

uitleg >>

Horntje 't (Texel)

waar een doorgang (sluis) was, kwam loog (zand)

uitleg >>

hout (17e eeuw)

betrekking tot haard

uitleg >>

hout (17e eeuw)

blijft drijven

uitleg >>

hout (17e eeuw)

gebruikt voor schepen

uitleg >>

huiden (17e eeuw)

om te koken (het leer te bereiden)

uitleg >>

huiden (17e eeuw)

om te schoeien (leer voor schoenen of zelfs schepen)

uitleg >>

huren (17e eeuw)

gezamenlijk eigendom

uitleg >>

huren (17e eeuw)

omgaan met wat geen eigendom is

uitleg >>

huren (17e eeuw)

tot iem. beschikking zijn

uitleg >>

huren (duits)

gemengd eigendom

uitleg >>

huren (duits)

omgaan met wat geen eigendom is

uitleg >>

huren (duits)

van jezelf, maar toch gescheiden

uitleg >>

in grote getale (17e eeuw)

heeft een glanzend gezicht

uitleg >>

in grote getale (17e eeuw)

heeft veel bijeen gehaald

uitleg >>

in grote getale (17e eeuw)

heeft veel vergaard

uitleg >>

ingang (eng.)

breuk in de schakel

uitleg >>

ingang (eng.)

een scheiding van een (aangesloten) haag

uitleg >>

ingewikkeld (17e eeuw)

bijelkaar brengen zonder kreuken

uitleg >>

ingewikkeld (17e eeuw)

ergens omheen trekken zoals men wil

uitleg >>

ingewikkeld (17e eeuw)

ergens omheen trekken zodat het van binnen hol/verscholen is

uitleg >>

Istanbul

een nauwe doorgang scheidt de kust van de zee

uitleg >>

joik (lapland)

een zoeken in het zingen, beogen te zingen

uitleg >>

joik (lapland)

heeft er plezier in

uitleg >>

joik (lapland)

inwendige stem, de eigen onderaardse gang

uitleg >>

jonne (15e eeuw)

van plan om te iets te geven

uitleg >>

jugten (17e eeuw)

om te koken (het leer te bereiden)

uitleg >>

jugten (17e eeuw)

om te schoeien (leer voor schoenen of zelfs schepen)

uitleg >>

kaap

verg: Eng: coast

uitleg >>

kaart

de rand van de kusten

uitleg >>

kans (17e eeuw)

hoopt op aas in spel

uitleg >>

kans (17e eeuw)

mogelijkheid tot veroveren

uitleg >>

kant

gang gaan, gang, hang

uitleg >>

kant

waaraan men kan hangen, een (nieuwe) gang

uitleg >>

kappe (17e eeuw)

een kap die men om zich houdt

uitleg >>

kappe (17e eeuw)

in het pak gaande

uitleg >>

kauwen (17e eeuw)

als slikken in de bek

uitleg >>

kauwen (17e eeuw)

bij zichzelf brengen

uitleg >>

kauwen (17e eeuw)

om van binnen iets aaneen te rijgen en: te krijgen

uitleg >>

kauwen (17e eeuw)

steeds zichzelf doen krijgen

uitleg >>

kaveling (17e eeuw)

geheel verplaatsen, (over)schakelen

uitleg >>

kaveling (17e eeuw)

gelijk als schakelen

uitleg >>

kaveling (17e eeuw)

wordt een andere zaak

uitleg >>

kerk

het gebouw met hoge kant als kaars

uitleg >>

kerk (17e eeuw)

kaars (de toren verwijst naar boven en in de kerk gebruikt men kaarsen

uitleg >>

kerk (17e eeuw)

trek naar koninkrijk

uitleg >>

keste (fries 17e eeuw)

als men trekt van eigen (geld)

uitleg >>

keste (fries 17e eeuw)

als men trekt van eigen (geld)

uitleg >>

kesten (fries 17e eeuw)

naar zich toe halen, (van iemand) scheiden

uitleg >>

kesten (fries 17e eeuw)

naar zich toe halen, (van iemand) scheiden

uitleg >>

keus (17e eeuw)

keuze (hier: voorkeur)

uitleg >>

keus (17e eeuw)

krijgt geschonken wat men zoekt

uitleg >>

keus (17e eeuw)

zoekt een gunstige blik

uitleg >>

kever (17e eeuw)

eet alles op

uitleg >>

kever (17e eeuw)

om iets in de bek te krijgen

uitleg >>

kever (17e eeuw)

steeds zichzelf iets geven

uitleg >>

keveren (17e eeuw)

als slikken in de bek

uitleg >>

keveren (17e eeuw)

bij zichzelf brengen

uitleg >>

keveren (17e eeuw)

met de kieuwen bewegen

uitleg >>

keveren (17e eeuw)

om van binnen iets aaneen te rijgen en: te krijgen

uitleg >>

keveren (17e eeuw)

steeds zichzelf doen krijgen

uitleg >>

kevese (17e eeuw)

scheef gaan (van het rechte pad gaan)

uitleg >>

kevese (17e eeuw)

zich met seks bezighouden

uitleg >>

klaagde (17e eeuw)

eigen geluid, klank

uitleg >>

klaagde (17e eeuw)

huilend (geluid)

uitleg >>

klaagde (17e eeuw)

verscheurend, om te horen

uitleg >>

klaar (17e eeuw)

de einden aan elkaar brengen: de cirkel is rond

uitleg >>

klaar (17e eeuw)

de lengte doen terugkeren: rondmaken

uitleg >>

klaar (17e eeuw)

waar de kring aangehaald wordt: rondkomen

uitleg >>

Klaas

mooie klank of glans

uitleg >>

klap (17e eeuw)

bij een slag

uitleg >>

klap (17e eeuw)

gevaar om te vallen

uitleg >>

klap (17e eeuw)

hierbij wordt geslagen en huilt (klaagt) men

uitleg >>

klap (17e eeuw)

met een gard (verg. St.Nicolaasliederen)

uitleg >>

klap (17e eeuw)

uithaal

uitleg >>

klerk (17e eeuw)

moet nog bijleren, in de leer

uitleg >>

klerk (17e eeuw)

moet nog bijleren, in de leer

uitleg >>

klerk (17e eeuw)

schrijft op: regels

uitleg >>

klok (17e eeuw)

de klok laat zich horen

uitleg >>

klok (17e eeuw)

het geruis gaat verscholen, (het uurwerk zit in een holte)

uitleg >>

klok (17e eeuw)

hoor luiden

uitleg >>

klok (17e eeuw)

hoort de klok

uitleg >>

klok (17e eeuw)

slaat de uren, onderscheidt de de uren

uitleg >>

kloppen (17e eeuw)

(aan)kloppen

uitleg >>

kloppen (17e eeuw)

(neer)ploffen

uitleg >>

kloppen (17e eeuw)

beurs knijpen

uitleg >>

kloppen (17e eeuw)

voelt als knijpen

uitleg >>

kniezen (17e eeuw)

zondert zich af, afgewend, zegt het op een afstandelijke manier

uitleg >>

kniezen (17e eeuw)

zondert zich af, afgewend, zegt het op een afstandelijke manier

uitleg >>

knoop (14e eeuw)

van beenderen gemaakt

uitleg >>

knop (17e eeuw)

gemaakt van botten (=schonken)

uitleg >>

knop (17e eeuw)

is een gong (of bij gons)

uitleg >>

knop (17e eeuw)

van beenderen (knoken)

uitleg >>

knotten (17e eeuw)

(wilge)teen afrukken

uitleg >>

knotten (17e eeuw)

de hoogte verminderen

uitleg >>

knotten (17e eeuw)

een knoet bij elkaar

uitleg >>

knotten (17e eeuw)

in een bosje

uitleg >>

koffer (17e eeuw)

geeft beschutting

uitleg >>

koffer (17e eeuw)

met een dop (afsluiting)

uitleg >>

koffer (17e eeuw)

om (in) te schuiven, op een hoop(je)

uitleg >>

koffer (17e eeuw)

om zich op te tuigen

uitleg >>

kol (toverkol)

in nevels, roes, ook: ruig

uitleg >>

kol (toverkol)

verlokkend, zweeft in de lucht

uitleg >>

kol (toverkol)

verscholen, verholen

uitleg >>

kompas

schommelt tijdens schaak trekken

uitleg >>

kompas (17e eeuw)

de grens van oogbereik aftasten

uitleg >>

kompas (17e eeuw)

glinstert bij keur

uitleg >>

kompas (17e eeuw)

willen lonken

uitleg >>

konijntje (17e eeuw)

bevindt zich aan de kant van (hooi)klampen e.d.

uitleg >>

konijntje (17e eeuw)

geeft een slag (trappeltje) bij het wegrennen

uitleg >>

konijntje (17e eeuw)

komen bijeen en zoeken eten (vergaren) door (alles) kaal te vreten

uitleg >>

konijntje (17e eeuw)

trekken samen in een dal, of dalen af (in hun hol)

uitleg >>

kopen (fries 17e eeuw)

naar zich toe halen, (van iemand) scheiden

uitleg >>

kopen (fries 17e eeuw)

naar zich toe halen, (van iemand) scheiden

uitleg >>

korvet

schip dat (van zich af) slaat

uitleg >>

krab (iers)

jaagt vanuit holtes gleuven etc.

uitleg >>

kreits (17e eeuw)

bakent een eigen grens af

uitleg >>

kreits (17e eeuw)

gaat naar het begin/eindpunt

uitleg >>

kreits (17e eeuw)

maakt de cirkel compleet

uitleg >>

Kreta (Griekenland)

een kade bij water, een kil

uitleg >>

kribbe (17e eeuw)

brengt het heil

uitleg >>

kribbe (17e eeuw)

geheven elzenhout

uitleg >>

kribbe (17e eeuw)

verheven in de kerk

uitleg >>

kribbe (17e eeuw)

vers voer

uitleg >>

kribbe (17e eeuw)

vers voer op verhoging

uitleg >>

kribbe (17e eeuw)

voer voor de varkens: schillen

uitleg >>

kribbe (17e eeuw)

zich in (op)bergen, of gemaakt van berkenhout

uitleg >>

kring (17e eeuw)

bakent een eigen grens af

uitleg >>

kring (17e eeuw)

gaat naar het begin/eindpunt

uitleg >>

kring (17e eeuw)

maakt de cirkel compleet

uitleg >>

kromstaf (17e eeuw)

een staf die een kronkeling maakt

uitleg >>

kromstaf (17e eeuw)

een staf die gebroken lijkt

uitleg >>

kromstaf (17e eeuw)

een staf die hol is en een boog maakt

uitleg >>

kromstaf (17e eeuw)

als een (kromme) haak

uitleg >>

kromstaf (17e eeuw)

kromme staak of haak

uitleg >>

kruiden, het (17e eeuw)

de omhulling knikken (stukmalen)

uitleg >>

kruiden, het (17e eeuw)

een gedroogde schil knikken vanwege de geur of schuren (fijnwrijven met een vijzel bijv.)

uitleg >>

kruiden, het (17e eeuw)

kruiden

uitleg >>

kruidenier (17e eeuw)

een kring (mensen) blij maken met schors

uitleg >>

kruidenier (17e eeuw)

iem. die aanhaakt (naar wie maar wil) met omhulsels

uitleg >>

kruidenier (17e eeuw)

steeds veel kruiden hebben

uitleg >>

kruik (17e eeuw)

om in te schenken

uitleg >>

kruik (17e eeuw)

om te zuipen

uitleg >>

kruiwagen (17e eeuw)

dragen, belasten

uitleg >>

kruiwagen (17e eeuw)

om te rijden met afval van planten

uitleg >>

kruiwagen (17e eeuw)

om te rijden, met twee houten handvaten als krukken

uitleg >>

kruiwagen (17e eeuw)

waarin iets opgeborgen kan, dat men in de hoogte tilt

uitleg >>

kruiwagen (tessels)

om te lopen, verplaatsen

uitleg >>

krupel (17e eeuw)

maakt groeven tijdens reizen (kruisen)

uitleg >>

krupel (17e eeuw)

om te slepen, gaat schurend

uitleg >>

krupel (17e eeuw)

slepen en schuren d.m.v. een g(hand)greep

uitleg >>

krupel (17e eeuw)

te slee en schuurt

uitleg >>

krut (tessels)

om te lopen, verplaatsen

uitleg >>

kuil (17e eeuw,eng.)

waar het zicht van je gaat scheiden

uitleg >>

kuil (17e eeuw,eng.)

waar je onderuit gaat en opgeheven moet worden

uitleg >>

kuit

wordt een kuiken, komt na schokken, zoekt z'n eigen weg

uitleg >>

kundig (17e eeuw)

bezonken, genoeg inzicht

uitleg >>

kundig (17e eeuw)

bezonken, genoeg inzicht

uitleg >>

kundig (17e eeuw)

inzicht geschonken

uitleg >>

kundig (17e eeuw)

inzicht in het hoofd

uitleg >>

kust (16e eeuw)

maakt een afscheiding

uitleg >>

kust (16e eeuw)

vormt een haag van zichzelf

uitleg >>

kust (16e eeuw)

lijkt te zuigen, trekken

uitleg >>

kust (16e eeuw)

naar de hoogte

uitleg >>

kust (16e eeuw)

om te zoeken (vanuit zee)

uitleg >>

kust (17e eeuw)

horizontaal omgeven met een hele haag

uitleg >>

kust (17e eeuw)

omgeven met een hele haag

uitleg >>

kust (iers)

zoek de haag, een hoge haag

uitleg >>

kut

te schokken, in een hoek(je)

uitleg >>

kut

te suizen, verstopt

uitleg >>

kuyt (17e eeuw)

gezonken in de zee

uitleg >>

kuyt (17e eeuw)

gezonken na afscheiden

uitleg >>

kuyt (17e eeuw)

zoekt te verschijnen, doorschijnend na schokken

uitleg >>

kwellen (17e eeuw)

behagen hebben in iemand krenken

uitleg >>

kwellen (17e eeuw)

behagen scheppen in iemand dreunen te geven, tot kreunen te bewegen

uitleg >>

kwellen (17e eeuw)

het leuk vinden iem. te doen huilen

uitleg >>

kwellen (17e eeuw)

alsof men de snelheid heeft bereikt

uitleg >>

kwellen (17e eeuw)

alsof men in elkaar gedrukt wordt

uitleg >>

kwellen (17e eeuw)

de snelheid is bereikt

uitleg >>

kwellen (17e eeuw)

herhaald gekraakt worden, voelen

uitleg >>

laat (17e eeuw)

als het zicht verdwijnt

uitleg >>

laat (17e eeuw)

trekt zich gans terug

uitleg >>

laat (17e eeuw)

zin om te gapen

uitleg >>

lading (17e eeuw)

geheel in een schip gaand

uitleg >>

lading (17e eeuw)

in een ruimte (schacht/zak) om over zee vervoert te worden

uitleg >>

lampraes (17e eeuw)

bevindt zich aan de kant van (hooi)klampen e.d.

uitleg >>

lampraes (17e eeuw)

geeft een slag (trappeltje) bij het wegrennen

uitleg >>

lampraes (17e eeuw)

komen bijeen en zoeken eten (vergaren) door (alles) kaal te vreten

uitleg >>

lampraes (17e eeuw)

trekken samen in een dal, of dalen af (in hun hol)

uitleg >>

Las Vegas (U.S.A.)

waar (de kust) zich verheft

uitleg >>

lastig vallen (17e eeuw)

behagen hebben in iemand krenken

uitleg >>

lastig vallen (17e eeuw)

behagen scheppen in iemand dreunen te geven, tot kreunen te bewegen

uitleg >>

lastig vallen (17e eeuw)

het leuk vinden iem. te doen huilen

uitleg >>

leerlooier (17e eeuw)

aan een lijn ophangen en steeds omdraaien

uitleg >>

leerlooier (17e eeuw)

door de zon laten uitdrogen

uitleg >>

leerlooier (17e eeuw)

klaarmaken zodat het begeerlijk voor het oog is

uitleg >>

leerlooier (17e eeuw)

schoonmaken, reinigen van binnen en buiten

uitleg >>

leerlooier (17e eeuw)

zoals het ophangen en omkeren (maar dit ook van een lijk)

uitleg >>

lekkernij (17e eeuw)

iets kleverigs naar binnen werken

uitleg >>

lekkernij (17e eeuw)

is schuiven in de keel

uitleg >>

lekkernij (17e eeuw)

proberen naar binnen te trekken

uitleg >>

librije (17e eeuw)

houdt het bijeen en deelt steeds uit

uitleg >>

librije (17e eeuw)

stedds weer een geheel maken

uitleg >>

librije (17e eeuw)

werkt in een kring

uitleg >>

loer (17e eeuw)

de grens van oogbereik aftasten

uitleg >>

loer (17e eeuw)

glinstert bij keur

uitleg >>

loer (17e eeuw)

willen lonken

uitleg >>

loodsboot (17e eeuw)

keert terug vanaf de rand van het zoute water

uitleg >>

loodsboot (17e eeuw)

op de grens van de monding (keel) en de zee (baren)

uitleg >>

loodsboot (17e eeuw)

waar de zee zich afscheidt van de monding (de keel)

uitleg >>

loodswezen (17e eeuw)

wie de klippen ziet (kan omzeilen)

uitleg >>

loodswezen (17e eeuw)

wie de klippen ziet (kan omzeilen)

uitleg >>

loodswezen (17e eeuw)

wie de kreken weet

uitleg >>

loodswezen (17e eeuw)

wie de ondiepten ziet

uitleg >>

loodswezen (17e eeuw)

zich (bevinden bij) de monding bij de kust

uitleg >>

loodswezen (17e eeuw)

ziet waar hij zich in de vreemde bevindt

uitleg >>

looier (17e eeuw)

aan een lijn ophangen en steeds omdraaien

uitleg >>

looier (17e eeuw)

door de zon laten uitdrogen

uitleg >>

looier (17e eeuw)

klaarmaken zodat het begeerlijk voor het oog is

uitleg >>

looier (17e eeuw)

schoonmaken, reinigen van binnen en buiten

uitleg >>

looier (17e eeuw)

zoals het ophangen en omkeren (maar dit ook van een lijk)

uitleg >>

look (17e eeuw)

geeft geur af

uitleg >>

look (17e eeuw)

lonkt (geur) om te zoeken

uitleg >>

look (17e eeuw)

zoek in de grond

uitleg >>

lorgnette (frans)

om beter zicht te hebben bij het loeren

uitleg >>

louw(maand)

afschuiven, afstropen

uitleg >>

Lupard

het omhulsel afschrapen

uitleg >>

Lupard

scheurt het vam het slappe, dode lijf

uitleg >>

Lupard

slaat het gezamenlijke haar eraf

uitleg >>

Lupard

sluipt om te vangen

uitleg >>

maalstroom (17e eeuw)

in een kil meegevoerd worden (kil is een sluisje)

uitleg >>

maalstroom (17e eeuw)

meegetrokken worden

uitleg >>

maalstroom (17e eeuw)

met de modder meegezogen worden

uitleg >>

maaltijd (17e eeuw)

als tot zich nemen, laten zakken

uitleg >>

maaltijd (17e eeuw)

het geheel komt in een zak

uitleg >>

maaltijd (17e eeuw)

iets krijgen, zich aanreiken

uitleg >>

maaltijd (17e eeuw)

wat met geheel verorbert, laat zakken

uitleg >>

Maas (17e eeuw)

indien naam: geheel willen onderscheiden, indien rivier: trek geheel naar de zee

uitleg >>

Maas (17e eeuw)

indien naam: samen gaan optrekken, indien rivier: voegt het water samen

uitleg >>

magesteit (17e eeuw)

met eigen gezag

uitleg >>

magesteit (17e eeuw)

naar wie men zich schikt

uitleg >>

Magna (lat.)

bezit samen

uitleg >>

Magna (lat.)

een macht aan zee

uitleg >>

Magna (lat.)

in samenhang met de kust

uitleg >>

Magna (lat.)

met afslag in haag (grens)

uitleg >>

majesteit (17e eeuw)

met eigen gezag

uitleg >>

majesteit (17e eeuw)

naar wie men zich schikt

uitleg >>

mantel (17e eeuw)

een kap die men om zich houdt

uitleg >>

mantel (17e eeuw)

in het pak gaande

uitleg >>

marellen (17e eeuw)

er moet iets geraakt worden

uitleg >>

marellen (17e eeuw)

men roept als het geschaard (op één rij) komt

uitleg >>

marellen (17e eeuw)

om een slag te bereiken

uitleg >>

marine

knielt voor de haag (de zee voor de kust of duinen)

uitleg >>

marine

wordt omringd door een haag (= dijk, duinen)

uitleg >>

mast

voorgaats gaan of om het zeil aan te haken

uitleg >>

mateman

is geruïneerd, vraagt om gaven

uitleg >>

mateman

om zich te schamen

uitleg >>

Mateman.

is geruïneerd, vraagt om gaven

uitleg >>

Mateman.

om zich te schamen

uitleg >>

Medemblik (17e eeuw)

blik die zich tot één mengt (zee en lucht)

uitleg >>

mediator

meegaan om door te schakelen

uitleg >>

Meedenblik (17e eeuw)

blik die neigt naar de kim

uitleg >>

meesmuilen (17e eeuw)

aanschijn knikt

uitleg >>

meesmuilen (17e eeuw)

schik hebben om gekrent iemand

uitleg >>

meesmuilen (17e eeuw)

steeds knik bij de kin of gezicht

uitleg >>

melding (17e eeuw)

een hint geven

uitleg >>

melding (17e eeuw)

iets gaan zeggen

uitleg >>

melding (17e eeuw)

iets zeggen, iets duidelijk maken ter onderscheid

uitleg >>

melding (17e eeuw)

zeggen, bescheid geven (verg: Duits)

uitleg >>

mentie (17e eeuw)

bescheid geven

uitleg >>

mentie (17e eeuw)

door het zelf te zeggen

uitleg >>

mentie (17e eeuw)

een hint geven

uitleg >>

mentie (17e eeuw)

iets gaan zeggen

uitleg >>

mentie (17e eeuw)

iets zeggen, iets duidelijk maken ter onderscheid

uitleg >>

mentie (17e eeuw)

scheidt zich van schemergebied

uitleg >>

merrie (17e eeuw)

een kind te zogen hebben

uitleg >>

merrie (17e eeuw)

zij deelt zich (schenkt een nakomeling)

uitleg >>

mieden (17e eeuw)

gezamenlijk eigendom

uitleg >>

mieden (17e eeuw)

omgaan met wat geen eigendom is

uitleg >>

mieden (17e eeuw)

tot iem. beschikking zijn

uitleg >>

mieten (duits)

gemengd eigendom

uitleg >>

mieten (duits)

omgaan met wat geen eigendom is

uitleg >>

mieten (duits)

van jezelf, maar toch gescheiden

uitleg >>

mist (eng.)

betrekking op smook (rook)

uitleg >>

mof (17e eeuw)

gebogen zoeken

uitleg >>

mof (17e eeuw)

met verschuiven (de aarde: vervener

uitleg >>

mof (17e eeuw).

waar men zoekt

uitleg >>

mof (17e eeuw).

wie naar de aarde/grond gaat en dan gaat hevelen

uitleg >>

mogen (17e eeuw)

begunstigen

uitleg >>

mogen (17e eeuw)

zoekt iets te geven

uitleg >>

mooi (17e eeuw)

aandacht geven

uitleg >>

mooi (17e eeuw)

koos mee, zocht mee

uitleg >>

mooi (17e eeuw)

met plezier

uitleg >>

mooi (17e eeuw)

trekt het oog

uitleg >>

morren (17e eeuw)

zondert zich af, afgewend, zegt het op een afstandelijke manier

uitleg >>

morren (17e eeuw)

zondert zich af, afgewend, zegt het op een afstandelijke manier

uitleg >>

moslim/moslem (17e eeuw)

die steeds schommelt (buigt)

uitleg >>

moslim/moslem (17e eeuw)

een man die het heil zoekt, een man die omhoog zoekt, die kijkt naar het geheel (of heelal en speciaal de maan)

uitleg >>

moslim/moslem (17e eeuw)

keert tot de heer in de hoge, eert de hoge

uitleg >>

moslim/moslem (17e eeuw)

zoekt het heil in de Hoge

uitleg >>

moy (17e eeuw)

aandacht geven

uitleg >>

moy (17e eeuw)

heeft men schik in, schik in het schoons

uitleg >>

moy (17e eeuw)

koos mee, zocht mee

uitleg >>

moy (17e eeuw)

met plezier

uitleg >>

muegen (17e eeuw)

begunstigen

uitleg >>

muegen (17e eeuw)

zoekt iets te geven

uitleg >>

Muffat

geheel vormen, samenvoegen

uitleg >>

Muffat

lucht verplaatsen door een schacht

uitleg >>

muziek (17e eeuw)

lijkt op zoek naar gehum

uitleg >>

muziek (17e eeuw)

met zuchten en zuigen

uitleg >>

Naelcooch (17e eeuw)

in de Aalkoog (bij Den Hoorn)

uitleg >>

Naelcooch (17e eeuw)

Laankoog (tegen de Hors is de watergeul De Laan)

uitleg >>

natuer (17e eeuw)

alles wat glinstert in de verte

uitleg >>

natuer (17e eeuw)

alles wat men kan bekijken

uitleg >>

natuer (17e eeuw)

het veld rondom, het schone van het veld

uitleg >>

natuur (17e eeuw)

alles wat glinstert in de verte

uitleg >>

natuur (17e eeuw)

alles wat men kan bekijken

uitleg >>

natuur (17e eeuw)

het veld rondom, het schone van het veld

uitleg >>

naveide (17e eeuw)

geheel in een schip gaand

uitleg >>

naveide (17e eeuw)

in een ruimte (schacht/zak) om over zee vervoert te worden

uitleg >>

naveide (17e eeuw).

gaat per schip met haken (geweren, kanonnen)

uitleg >>

naveide (17e eeuw).

gaat scheiden wat gaaf is

uitleg >>

naveide (17e eeuw).

veroverd na splitsen, uit elkaar doen gaan

uitleg >>

nek (17e eeuw)

kan bewegen

uitleg >>

nek (17e eeuw)

kan draaien, neigen toe

uitleg >>

nek (17e eeuw)

knik(ken)

uitleg >>

Neve Dakalim

dichtbij zich

uitleg >>

oceaan (noors)

bij de kust, kan je overmeesteren (schaken)

uitleg >>

oncen (17e eeuw)

bep. hoogte om te zoeken

uitleg >>

oncen (17e eeuw)

genoeg

uitleg >>

oncen (17e eeuw)

zakt naar beneden, geschonken

uitleg >>

onderaardse gang (17e eeuw)

in het kille verborgene

uitleg >>

onderaardse gang (17e eeuw)

om te rusten, waar de beenderen verrijzen (verg: opstanding Jezus)

uitleg >>

onderaardse gang (17e eeuw)

waar beenderen liggen

uitleg >>

ondersetten (17e eeuw)

dekt iets af

uitleg >>

ondersetten (17e eeuw)

kiest voor dekking: hoofdelijk (aansprakelijk)

uitleg >>

ondersetten (17e eeuw)

kiest voor dekking: hoofdelijk (aansprakelijk)

uitleg >>

ons (100 gr.)

bep. hoogte om te zoeken

uitleg >>

ons (100 gr.)

genoeg

uitleg >>

ons (100 gr.)

zakt naar beneden, geschonken

uitleg >>

ontbeer

begeren

uitleg >>

oorlogsschip (17e eeuw)

gaat per schip met haken (geweren, kanonnen)

uitleg >>

oorlogsschip (17e eeuw)

gaat scheiden wat gaaf is

uitleg >>

oorlogsschip (17e eeuw)

veroverd na splitsen, uit elkaar doen gaan

uitleg >>

oproep (17e eeuw)

iets zeggen (ten voordele) van zichzelf, voor iem. eigen(dom)

uitleg >>

opstandig (17e eeuw)

geheel opstaan (opstand), krijg maken (oorlog)

uitleg >>

opstandig (17e eeuw)

klinkt als zich verweren

uitleg >>

opstandig (17e eeuw)

steeds doen krenken

uitleg >>

opstandig (17e eeuw)

steeds verheffen

uitleg >>

ordonnaris (17e eeuw)

kijkt terug hoe de gang van zaken was (archief)

uitleg >>

ordonnaris (17e eeuw)

ondersteund de verzamelde beslissingen

uitleg >>

ordonnaris (17e eeuw)

onderzoekt de gang (van zaken)

uitleg >>

orloy (17e eeuw)

de klok laat zich horen

uitleg >>

orloy (17e eeuw)

het geruis gaat verscholen, (het uurwerk zit in een holte)

uitleg >>

orloy (17e eeuw)

hoor luiden

uitleg >>

orloy (17e eeuw)

hoort de klok

uitleg >>

orloy (17e eeuw)

slaat de uren, onderscheidt de de uren

uitleg >>

os (17e eeuw)

dat wat het dier onderscheidt is zoek

uitleg >>

os (17e eeuw)

dat wat omhoog trekt is gescheiden

uitleg >>

osse (17e eeuw)

dat wat het dier onderscheidt is zoek

uitleg >>

osse (17e eeuw)

dat wat omhoog trekt is gescheiden

uitleg >>

Oudeschild (17e eeuw)

als een kil(diepte), monding dat zich geheel beweegt (= stroomt)

uitleg >>

Oudeschild (17e eeuw)

waar het water stijgt over de grijze bodem dat bij eb riekt (ruikt)

uitleg >>

Oudeschild (17e eeuw)

waar slikgrond wordt gevormd (verg: slib)

uitleg >>

overdracht (17e eeuw)

bereikt een verplaatsing

uitleg >>

overdracht (17e eeuw)

geheel verplaatsen, (over)schakelen

uitleg >>

overdracht (17e eeuw)

gelijk als schakelen

uitleg >>

overpeinzen (eng.)

waar men zich aan vastklampt (op teruggrijpt)

uitleg >>

overpeinzen (eng.)

waar men zich hecht, even vastkleeft

uitleg >>

overpeinzen (eng.)

waar men zich ophoudt, beweegt

uitleg >>

overspel (17e eeuw)

scheef gaan (van het rechte pad gaan)

uitleg >>

overspel (17e eeuw)

zich met seks bezighouden

uitleg >>

overvloedig (17e eeuw)

alles wat je oog ziet is te krijgen

uitleg >>

overvloedig (17e eeuw)

heeft een glanzend gezicht

uitleg >>

overvloedig (17e eeuw)

heeft veel bijeen gehaald

uitleg >>

overvloedig (17e eeuw)

heeft veel vergaard

uitleg >>

overvloedig (17e eeuw)

te krijgen wat je oog graag ziet

uitleg >>

overvloedig (tessels)

heeft een glanzend gezicht

uitleg >>

overvloedig (tessels)

heeft veel bijeen gehaald

uitleg >>

overvloedig (tessels)

heeft veel vergaard

uitleg >>

paard (renpaard)

geeft behagen in slagen

uitleg >>

paard (renpaard)

krachtig dier

uitleg >>

paard (renpaard)

voorover gaf kracht

uitleg >>

parlement

gezamenlijk de mening vergelijken

uitleg >>

parlement

om een ieder geheel te raken (overtuigen)

uitleg >>

parlement

om een krachtig geheel te vormen

uitleg >>

parlement

te bezien hoe men kan slagen

uitleg >>

Pasni (Pakistan)

bij de kust afbuigen

uitleg >>

pavement (eng.)

zowel gemeenschappelijk als behorend bij iemands have (eigendom)

uitleg >>

penchen (17e eeuw)

eenheid op zich

uitleg >>

penchen (17e eeuw)

om mee te betalen

uitleg >>

penchen (17e eeuw)

om uit te geven

uitleg >>

penech (17e eeuw)

als een eenheid

uitleg >>

penech (17e eeuw)

cijn (belasting) geven

uitleg >>

penech (17e eeuw)

genegen te geven

uitleg >>

penningen (17e eeuw)

als een eenheid

uitleg >>

penningen (17e eeuw)

cijn (belasting) geven

uitleg >>

penningen (17e eeuw)

genegen te geven

uitleg >>

penningen (17e eeuw).

eenheid op zich

uitleg >>

penningen (17e eeuw).

neigt naar knijpen (goed vasthouden|)

uitleg >>

penningen (17e eeuw).

om mee te betalen

uitleg >>

penningen (17e eeuw).

om uit te geven

uitleg >>

persen (17e eeuw)

ergens door(heen) gaan

uitleg >>

persen (17e eeuw)

rukken, heen en weer gaan

uitleg >>

persen (17e eeuw)

zich afmatten, ergens een deuk in maken

uitleg >>

pilotage (17e eeuw)

wie de klippen ziet (kan omzeilen)

uitleg >>

pilotage (17e eeuw)

wie de kreken weet

uitleg >>

pilotage (17e eeuw)

wie de ondiepten ziet

uitleg >>

pilotage (17e eeuw)

zich (bevinden bij) de monding bij de kust

uitleg >>

pilotage (17e eeuw)

ziet waar hij zich in de vreemde bevindt

uitleg >>

pippe (17e eeuw)

bibberen

uitleg >>

pippe (17e eeuw)

hangt scheef en geeft (over)

uitleg >>

pippe (17e eeuw)

hangt scheef en geeft (over)

uitleg >>

pitt (17e eeuw, eng.)

waar het zicht van je gaat scheiden

uitleg >>

pitt (17e eeuw, eng.)

waar je onderuit gaat en opgeheven moet worden

uitleg >>

planteit (17e eeuw)

heeft een glanzend gezicht

uitleg >>

planteit (17e eeuw)

heeft veel bijeen gehaald

uitleg >>

planteit (17e eeuw)

heeft veel vergaard

uitleg >>

playa (spaans)

waar het glanst en schijnt

uitleg >>

playa (spaans)

waar het laag is, lijkt op glas (doorzichtig), golfslag is en de kust (haag)

uitleg >>

plonteit (tessels)

heeft een glanzend gezicht

uitleg >>

plonteit (tessels)

heeft veel bijeen gehaald

uitleg >>

plonteit (tessels)

heeft veel vergaard

uitleg >>

plooster (17e eeuw)

betrekking op scheren en (ver)scheuren

uitleg >>

plooster (17e eeuw)

iets kleins dat wegwaait

uitleg >>

plooster (17e eeuw)

maakt golfbeweging of is gegolfd

uitleg >>

pol

een (afvoer) goot

uitleg >>

pol

een nauwe doorgang

uitleg >>

pol

poel

uitleg >>

poort (eng.)

breuk in de schakel

uitleg >>

poort (eng.)

een scheiding van een (aangesloten) haag

uitleg >>

porselein

gelei dat tot korst opdroogt

uitleg >>

porselein

sluit d.m.v. een vuur

uitleg >>

pot (17e eeuw)

iets een plek geven

uitleg >>

pot (17e eeuw)

om iets af te scheiden, te bepalen waar

uitleg >>

pot (17e eeuw)

om iets te bergen, opbergen

uitleg >>

pot bier (17e eeuw)

om in te schenken

uitleg >>

pot bier (17e eeuw)

om te zuipen

uitleg >>

prijs (indonesië)

samen brengen, schakel/verbinding tot handel

uitleg >>

principael (17e eeuw)

eigen grens t.o.v. het geheel

uitleg >>

ramp (17e eeuw)

het gezicht betrekt heel erg, wat men ziet is erg om te zien

uitleg >>

ramp (17e eeuw)

men krijgt iets aangereikt waarvan men ineen zakt, zich overmeesterd voelt

uitleg >>

ramp (17e eeuw)

men zakt in elkaar van wat men ziet

uitleg >>

rente-ontvangst (fries 17e eeuw)

als men trekt van eigen (geld)

uitleg >>

rente-ontvangst (fries 17e eeuw)

als men trekt van eigen (geld)

uitleg >>

reveel (17e eeuw)

geheel opstaan (opstand), krijg maken (oorlog)

uitleg >>

reveel (17e eeuw)

klinkt als zich verweren

uitleg >>

reveel (17e eeuw)

steeds doen krenken

uitleg >>

reveel (17e eeuw)

steeds verheffen

uitleg >>

riada (spaans)

gaat tegen de haag (haag is dijk of duin)

uitleg >>

riada (spaans)

grens waar het water zakt aan de kust

uitleg >>

riada (spaans)

keert weer, kringloop: wassen en zakken

uitleg >>

riada (spaans)

men wil graag dat het keert, teruggaat

uitleg >>

rietfluit (17e eeuw)

waarmee vrolijke klanken gemaakt worden

uitleg >>

rietfluit (17e eeuw)

zingen met lawaai en om kracht uit te putten

uitleg >>

rietfluit (17e eeuw)

zingen van klaagliederen of op de maat slaan

uitleg >>

rietstengel (17e eeuw)

groeit geheel in het water

uitleg >>

rietstengel (17e eeuw)

groeit omhoog met kraagjes

uitleg >>

rietstengel (17e eeuw)

laag op laag (groeiend) in de modder (slik)

uitleg >>

rive (17e eeuw)

doet men terug

uitleg >>

rive (17e eeuw)

geheel geven

uitleg >>

rive (17e eeuw)

moet men krijgen, opbouwen

uitleg >>

roerselen (17e eeuw)

een knik in wat keurig is, neiging tot scheuren

uitleg >>

roerselen (17e eeuw)

zin om van het gewone, rechte af te wijken

uitleg >>

roerselen (17e eeuw)

zin om van het gewone, rechte af te wijken

uitleg >>

rondas (17e eeuw)

een laag om het schaken tegen te gaan

uitleg >>

rondas (17e eeuw)

om rondom tegen schaken beschermd te zijn

uitleg >>

rondas (17e eeuw)

om te schuilen tegen schaken

uitleg >>

rondas (17e eeuw)

rond iemands hachje trekken

uitleg >>

roodgeaderd (gesteente) 17e eeuw

als een beschadigd oog

uitleg >>

roodgeaderd (gesteente) 17e eeuw

als een beschadigd oog

uitleg >>

roodgeaderd (gesteente) 17e eeuw

het oog (ronde steen) heeft rood in zich

uitleg >>

sake (17e eeuw)

voor zichzelf schaken

uitleg >>

sake (17e eeuw)

voor zichzelf schaken

uitleg >>

sardonix (17e eeuw)

als een beschadigd oog

uitleg >>

sardonix (17e eeuw)

als een beschadigd oog

uitleg >>

sardonix (17e eeuw)

het oog (ronde steen) heeft rood in zich

uitleg >>

Saul

(woonde) nabij de kust

uitleg >>

Saul

dichtbij de zee

uitleg >>

schalmey (17e eeuw)

waarmee vrolijke klanken gemaakt worden

uitleg >>

schalmey (17e eeuw)

zingen met lawaai en om kracht uit te putten

uitleg >>

schalmey (17e eeuw)

zingen van klaagliederen of op de maat slaan

uitleg >>

Scheba

waar de zee aan grenst, waar een scheiding is, wat opzij ligt

uitleg >>

scheepstouw (17e eeuw)

begeren vast te zetten

uitleg >>

scheepstouw (17e eeuw)

het geheel begrenzen

uitleg >>

scheepstouw (17e eeuw)

het geheel begrenzen

uitleg >>

scheepsvracht (17e eeuw)

geheel in een schip gaand

uitleg >>

scheepsvracht (17e eeuw)

in een ruimte (schacht/zak) om over zee vervoert te worden

uitleg >>

schild (17e eeuw)

een laag om het schaken tegen te gaan

uitleg >>

schild (17e eeuw)

om rondom tegen schaken beschermd te zijn

uitleg >>

schild (17e eeuw)

om te schuilen tegen schaken

uitleg >>

schild (17e eeuw)

rond iemands hachje trekken

uitleg >>

schot (17e eeuw)

zoeken en oog op houden

uitleg >>

schuier (17e eeuw)

ergens op, heen en weer gaan

uitleg >>

schuier (17e eeuw)

het weer laten glimmen aan alle kanten

uitleg >>

schuier (17e eeuw)

in het rond wrijven

uitleg >>

schuifwagen (17e eeuw)

een wagen om aan te scheuren

uitleg >>

schuifwagen (17e eeuw)

een wagen om mee rond te dolen

uitleg >>

schuifwagen (17e eeuw)

een wagen om te heen en weer te brengen (kruisen)

uitleg >>

schuldbrief (17e eeuw)

geeft heil, maakt iets weer goed (helen)

uitleg >>

schuldbrief (17e eeuw)

is lang, houdt een schikking in

uitleg >>

schuldbrief (17e eeuw)

soort schikking, lijfrente

uitleg >>

schuldig voelen (17e eeuw)

draait om zich heen, kronkelt

uitleg >>

schuldig voelen (17e eeuw)

gaat dolen

uitleg >>

schuldig voelen (17e eeuw)

het doel is verschoven

uitleg >>

schuldig voelen (17e eeuw)

schuurt, raakt van koers

uitleg >>

schuldig voelen (17e eeuw)

voelt zich verkeerd

uitleg >>

schuyer (17e eeuw)

ergens op, heen en weer gaan

uitleg >>

schuyer (17e eeuw)

het weer laten glimmen aan alle kanten

uitleg >>

schuyer (17e eeuw)

in het rond wrijven

uitleg >>

secretaris (17e eeuw)

kijkt terug hoe de gang van zaken was (archief)

uitleg >>

secretaris (17e eeuw)

ondersteund de verzamelde beslissingen

uitleg >>

secretaris (17e eeuw)

onderzoekt de gang (van zaken)

uitleg >>

Sheerness (17e eeuw)

bevindt zich in een inham bij de zee

uitleg >>

Sheerness (17e eeuw)

een knik in het vaarwater

uitleg >>

Sheerness (17e eeuw)

ligt op de grens aan de zee

uitleg >>

Sheerness (17e eeuw)

plaats waar men verzameld

uitleg >>

Sheerness (Eng.)

op de grens van de zee

uitleg >>

sierketting (frans)

hing te haal de tas (beurs) naar zich toe

uitleg >>

sijpelen

lekt en druipt omlaag

uitleg >>

sijpelen 17e eeuw

gaat geheel schuin omlaag

uitleg >>

sijpelen 17e eeuw

scheidt zich af

uitleg >>

Silas (hebr.)

betrekking op een helling en een haag (rots of duinen)

uitleg >>

sipen (17e eeuw)

gaat geheel schuin omlaag

uitleg >>

sipen (17e eeuw)

scheidt zich af

uitleg >>

sitka-spar

een afscheiding als een heg

uitleg >>

Six

degeen die beschikt

uitleg >>

Six

degeen die onderscheidt maakt, is onderscheiden

uitleg >>

slaan (17e eeuw)

(aan) kloppen

uitleg >>

slaan (17e eeuw)

(neer)ploffen

uitleg >>

slaan (17e eeuw)

beurs knijpen

uitleg >>

slaan (17e eeuw)

voelt als knijpen

uitleg >>

slibben-slib

te vinden bij schelpen

uitleg >>

slijm (17e eeuw)

bibberen

uitleg >>

slijm (17e eeuw)

hangt scheef en geeft (over)

uitleg >>

slijm (17e eeuw)

hangt scheef en geeft (over)

uitleg >>

sloep

een geul doortrekken

uitleg >>

sloep

gebruikt op doorvaarten

uitleg >>

smack (eng.)

om mee langs de kust (haag) te trekken

uitleg >>

smak (schip)

om mee langs de kust (haag) te trekken

uitleg >>

Smeltzing

buigen van glimmend materiaal, om de mensen te laten glimlachen

uitleg >>

Smeltzing

maakte dingen (bijv. van geel koper, goud etc.) om om te hangen

uitleg >>

Smeltzing

om genegenheid aan te duiden of te ontvangen

uitleg >>

Smeltzing

ombuigen tot grimassen (afbeelding)

uitleg >>

smog (eng.)

betrekking op smook (rook)

uitleg >>

smoock (17e eeuw)

gaat heet de lucht in

uitleg >>

smoock (17e eeuw)

trekt schommelend omhoog, men zou er van bedwelmd (schommelen) raken

uitleg >>

Smulders (naam)

betrekking op molenaar

uitleg >>

snaphaen (17e/18e eeuw)

geheel vertrekken om te schaken (doden)

uitleg >>

snaphaen (17e/18e eeuw)

trekt de haan over, gaat met gang heen

uitleg >>

snobbel (17e eeuw)

iets kleverigs naar binnen werken

uitleg >>

snobbel (17e eeuw)

is schuiven in de keel

uitleg >>

snobbel (17e eeuw)

proberen naar binnen te trekken

uitleg >>

snoep

het hoofd in trekken, brengen

uitleg >>

snoep

van boven in naar onder laten zakken

uitleg >>

snof (17e eeuw)

als in schuiven, intrekken

uitleg >>

snof (17e eeuw)

iets met schuiven

uitleg >>

snof (17e eeuw)

schoons en von(d)s(t)

uitleg >>

snot (17e eeuw)

bibberen

uitleg >>

snot (17e eeuw)

hangt scheef en geeft (over)

uitleg >>

snot (17e eeuw)

hangt scheef en geeft (over)

uitleg >>

spa

trekt gapen

uitleg >>

spa

graag vertrekken

uitleg >>

spa

trek vacht aan of trekt vaak

uitleg >>

spa

zich behaaglijk maken

uitleg >>

spaed (17e eeuw)

als het zicht verdwijnt

uitleg >>

spaed (17e eeuw)

trekt zich gans terug

uitleg >>

spaed (17e eeuw)

zin om te gapen

uitleg >>

Spakenburg

een buiging naar de haven

uitleg >>

spelonk

waar zich lucht bevindt

uitleg >>

spiaggia (ital.)

waar men wegzinkt en waar de kust is (zie haag)

uitleg >>

spinrokkens (17e eeuw)

bijelkaar brengen zonder kreuken

uitleg >>

spinrokkens (17e eeuw)

ergens omheen trekken zoals men wil

uitleg >>

spinrokkens (17e eeuw)

ergens omheen trekken zodat het van binnen hol/verscholen is

uitleg >>

spoon (eng.)

inschuiven

uitleg >>

spuwen (17e eeuw)

kokhalzen

uitleg >>

spuwen (17e eeuw)

schokken, koken

uitleg >>

spuwen (17e eeuw)

schokken, koken

uitleg >>

stalijn (17e eeuw)

men ziet een glinstering van binnenuit

uitleg >>

stalijn (17e eeuw)

slakken zijn het bezinksel

uitleg >>

stalijn (17e eeuw)

van zichzelf krachtig

uitleg >>

stelp (17e eeuw)

aan elkaar rijgen, krijgen

uitleg >>

stelp (17e eeuw)

bij leggen, gelijk maken

uitleg >>

stelp (17e eeuw)

samentrekkend

uitleg >>

stelp (17e eeuw)

samentrekkend

uitleg >>

steurnis (17e eeuw)

als men belaagd wordt of geslagen, als men erover klaagt

uitleg >>

steurnis (17e eeuw)

ergens een breuk maken

uitleg >>

steurnis (17e eeuw)

geeft ruis en geroezemoes

uitleg >>

steurnis (17e eeuw)

iets opdringen, doen kreunen

uitleg >>

steurnis (17e eeuw)

proberen iets te verminderen, doen afnemen

uitleg >>

steurnis (17e eeuw).

een knik in wat keurig is, neiging tot scheuren

uitleg >>

steurnis (17e eeuw).

zin om van het gewone, rechte af te wijken

uitleg >>

steurnis (17e eeuw).

zin om van het gewone, rechte af te wijken

uitleg >>

stick (17e eeuw)

iets een plek geven

uitleg >>

stick (17e eeuw)

om iets af te scheiden, te bepalen waar

uitleg >>

stick (17e eeuw)

om iets te bergen, opbergen

uitleg >>

stijl (17e eeuw)

aan elkaar rijgen, krijgen

uitleg >>

stijl (17e eeuw)

bij leggen, gelijk maken

uitleg >>

stijl (17e eeuw)

samentrekkend

uitleg >>

stijl (17e eeuw)

samentrekkend

uitleg >>

stilstaan bij (eng.)

waar men zich aan vastklampt (op teruggrijpt)

uitleg >>

stilstaan bij (eng.)

waar men zich hecht, even vastkleeft

uitleg >>

stilstaan bij (eng.)

waar men zich ophoudt, beweegt

uitleg >>

stoep (eng.)

zowel gemeenschappelijk als behorend bij iemands have (eigendom)

uitleg >>

Stolping

golvend als een schelp

uitleg >>

Stolping

komt in de buurt van knik bij sloot

uitleg >>

Stolping

lijkt iets groots of een grot te worden

uitleg >>

Stolping

lijkt op ingezonken hol of geul

uitleg >>

stomp (17e eeuw)

geeft dat iets verschuift

uitleg >>

stomp (17e eeuw)

opzij schuiven

uitleg >>

stoop (17e eeuw)

om in te schenken

uitleg >>

stoop (17e eeuw)

om te zuipen

uitleg >>

stoore (17e eeuw)

klinkt als wegrraken, zoekraken

uitleg >>

stoore (17e eeuw)

wordt verdrongen naar de achtergrond/ondergrond/hel

uitleg >>

stoore (17e eeuw)

wordt verscheurd

uitleg >>

stope (16e eeuw)

heeft omtrekken van een pot

uitleg >>

stope (16e eeuw)

om te zuipen

uitleg >>

straf (14e eeuw)

uithalen

uitleg >>

strand (fries)

bij de kust, haag en het water

uitleg >>

strand (ital.)

waar men wegzinkt en waar de kust is (zie haag)

uitleg >>

strand (spaans)

waar het glanst en schijnt

uitleg >>

strand (spaans)

waar het laag is, lijkt op glas (doorzichtig), golfslag is en de kust (haag)

uitleg >>

streken (17e eeuw)

het peil zakt, fout geluid

uitleg >>

streken (17e eeuw)

iemand krenken

uitleg >>

streken (17e eeuw)

iemand krenken

uitleg >>

streken (17e eeuw)

tekeer gaan, iemand zeer doen, de boel omdraaien

uitleg >>

stuiter (17e eeuw)

als een knoop, als een knop

uitleg >>

stuiter (17e eeuw)

van bonken, stuiteren

uitleg >>

stuyt (17e eeuw)

een kind te zogen hebben

uitleg >>

stuyt (17e eeuw)

zij deelt zich (schenkt een nakomeling)

uitleg >>

suyg (17e eeuw)

betrekking op de huig

uitleg >>

suyg (17e eeuw)

geeft schuin, stelt beschikbaar

uitleg >>

suyg (17e eeuw)

ging/schenk te zuig trek

uitleg >>

suyg (17e eeuw)

zichzelf geven, schenken

uitleg >>

swenk (17e eeuw)

benieuwd naar (iets nieuws ontwaren)

uitleg >>

swenk (17e eeuw)

betrekking op (oog)wenk

uitleg >>

swenk (17e eeuw)

betrekking op wenen

uitleg >>

Tabuda (17e eeuw)

een gat in de kust

uitleg >>

Tabuda (17e eeuw)

een rechte bocht, afbuiging

uitleg >>

taferelen (heftig) 17e eeuw

een knik in wat keurig is, neiging tot scheuren

uitleg >>

taferelen (heftig)(17e eeuw)

zin om van het gewone, rechte af te wijken

uitleg >>

taferelen (heftig)(17e eeuw)

zin om van het gewone, rechte af te wijken

uitleg >>

Tai-Pe (China)

de zee bij de kust, hoogte (haag)

uitleg >>

Tasman

iemand die op aas uit is

uitleg >>

Tasman

iemand die veroveren (schaken) wil

uitleg >>

teelbal (17e eeuw)

aan de andere kant van het kruis

uitleg >>

teelbal (17e eeuw)

geheel dicht, de kluis van het geil

uitleg >>

teelbal (17e eeuw)

gekroesd haar

uitleg >>

teelbal (17e eeuw)

gelijk aan een kuil

uitleg >>

tekortkomen

begeren

uitleg >>

Texel-Baeswael (17e eeuw)

bij de zee, stroming naar- of uit de monding

uitleg >>

Texel-Baeswael (17e eeuw)

een slenk met snel stromend water, dat snel kan zakken

uitleg >>

Texel-Baeswael (17e eeuw)

heen en terug gaand water, dat slib meevoert in een geul

uitleg >>

Texel-Bargen (17e eeuw)

de grens aan de zee

uitleg >>

Texel-Bargen (17e eeuw)

waar een keel (monding) van golfslag is

uitleg >>

Texel-Bargen (17e eeuw)

waar het water (rak) wordt gekeerd

uitleg >>

Texel-Den Hoorn

bij de Hors

uitleg >>

Texel-Den Hoorn

om naar toe te koersen

uitleg >>

Texel-Den Hoorn

om om je heen te kijken, zoeken

uitleg >>

Texel-Den Hoorn

waar een inham is

uitleg >>

Texel-Den Hoorn

waar een ronde verhoging te vinden is

uitleg >>

Texel-Den Hoorn

waar zand is, het zand begint

uitleg >>

Texel-Doofhoorn

waar de schepen kwamen (type Schokkers) bij een hoek (hoorn betekent ook hoek)

uitleg >>

Texel-Doofhoorn

waar men (ladingen) verschuift

uitleg >>

topaes (17e eeuw)

als vonken van de zon

uitleg >>

topaes (17e eeuw)

alsof er stukken van de zon worden afgehakt

uitleg >>

tout (17e eeuw)

sonke-gezonken

uitleg >>

tout (17e eeuw)

zonk neer onder zuchten

uitleg >>

toverkol (kol)

in nevels, roes, ook: ruig

uitleg >>

toverkol (kol)

verlokkend, zweeft in de lucht

uitleg >>

toverkol (kol)

verscholen, verholen

uitleg >>

trauwant (17e eeuw)

betr. tot bijeenhouden

uitleg >>

trauwant (17e eeuw)

betr. tot waardevol

uitleg >>

trauwant (17e eeuw)

trouw hand, betrouwbaar

uitleg >>

trauwant (17e eeuw)

wordt beschouwd als eigendom

uitleg >>

travelgeren (17e eeuws)

alsof men de snelheid heeft bereikt

uitleg >>

travelgeren (17e eeuws)

alsof men in elkaar gedrukt wordt

uitleg >>

travelgeren (17e eeuws)

de snelheid is bereikt

uitleg >>

travelgeren (17e eeuws)

herhaald gekraakt worden, voelen

uitleg >>

trawant (17e eeuw)

betr. tot bijeenhouden

uitleg >>

trawant (17e eeuw)

betr. tot waardevol

uitleg >>

trawant (17e eeuw)

trouw hand, betrouwbaar

uitleg >>

trawant (17e eeuw)

wordt beschouwd als eigendom

uitleg >>

treeck (17e eeuw)

het peil zakt, fout geluid

uitleg >>

treeck (17e eeuw)

iemand krenken

uitleg >>

treeck (17e eeuw)

tekeer gaan, iemand zeer doen, de boel omdraaien

uitleg >>

treil-scheepslijn (17e eeuw)

begeren vast te zetten

uitleg >>

treil-scheepslijn (17e eeuw)

het geheel begrenzen

uitleg >>

treil-scheepslijn (17e eeuw)

het geheel begrenzen

uitleg >>

trekken (17e eeuw)

ergens naartoe brengen

uitleg >>

trekken (17e eeuw)

het peil zakt, fout geluid

uitleg >>

trekken (17e eeuw)

iemand krenken

uitleg >>

trekken (17e eeuw)

iets scheiden

uitleg >>

trekken (17e eeuw)

naar zich toe halen

uitleg >>

trekken (17e eeuw)

tekeer gaan, iemand zeer doen, de boel omdraaien

uitleg >>

trottoir (eng.)

zowel gemeenschappelijk als behorend bij iemands have (eigendom)

uitleg >>

Tulp.

bij de grond, is gekruist

uitleg >>

Tulp.

brengt geluk

uitleg >>

Tulp.

hulpvaardig

uitleg >>

unster

aantal onsen (gewicht) aangeven

uitleg >>

unster

uitrekken zodat het oog kan zoeken

uitleg >>

uurwerk (17e eeuw)

de klok laat zich horen

uitleg >>

uurwerk (17e eeuw)

het geruis gaat verscholen, (het uurwerk zit in een holte)

uitleg >>

uurwerk (17e eeuw)

hoor luiden

uitleg >>

uurwerk (17e eeuw)

hoort de klok

uitleg >>

uurwerk (17e eeuw)

slaat de uren, onderscheidt de de uren

uitleg >>

vaart (14e eeuw)

waarin men zich graag bevindt, binnen hagen (de wal, het duin etc)

uitleg >>

vaart (water)

heeft een kade

uitleg >>

vadem

willen grijpen

uitleg >>

vadem (17e eeuw)

geeft iets te meten

uitleg >>

vadem (17e eeuw)

geheel in het schemer (van de zee), naar zich toe halen in het schemer

uitleg >>

vader

kan men bereiken, doormiddel van iemand te schaken

uitleg >>

vader

ziet men graag, eert zijn gezag

uitleg >>

vader (17e eeuw)

begeerlijk, is onontbeerlijk

uitleg >>

vader (17e eeuw)

glinstert van verlangen

uitleg >>

vader (17e eeuw)

hoort in de kring, gezag in de kring

uitleg >>

vader (17e eeuw)

moet wangen scheren

uitleg >>

vaer (gevaar)(17e eeuw)

helemaal omkeren, teruggaan

uitleg >>

vaer (gevaar)(17e eeuw)

klinkt naar geschaafd, gehavend

uitleg >>

vaer (gevaar)(17e eeuw)

op de grens van verwonding

uitleg >>

vagebond

gaat naar de hagen, struiken

uitleg >>

vagen (17e eeuw)

geeft schaven

uitleg >>

vagen (17e eeuw)

iets wordt verderop gebracht

uitleg >>

valk

bekend om de klauwen

uitleg >>

varken (17e eeuw)

geeft gieren

uitleg >>

varken (17e eeuw)

keert (de grond) om

uitleg >>

varken (17e eeuw)

neiging tot greppels maken, in de grippel zoeken

uitleg >>

varken (17e eeuw)

neiging tot kleverig, slibberig (modder) te gaan

uitleg >>

varken (17e eeuw)

neigt tot schreeuwen, gieren

uitleg >>

varken (17e eeuw)

weerschijn (omdat hij geen haren heeft, komt de huid in beeld)

uitleg >>

Vegas (Las)

waar (de kust) zich verheft

uitleg >>

veken (16e eeuw)

een hek of hekken

uitleg >>

verblijven (eng.)

waar men gehecht is om te leven

uitleg >>

verblijven (eng.)

waar men zich graag aan vastklampt (grijpt)

uitleg >>

verblijven (eng.)

waar men zich ophoudt, beweegt

uitleg >>

vercken (17e eeuw)

geeft gieren

uitleg >>

vercken (17e eeuw)

keert (de grond) om

uitleg >>

vercken (17e eeuw)

neiging tot greppels maken, in de grippel zoeken

uitleg >>

vercken (17e eeuw)

neiging tot kleverig, slibberig (modder) te gaan

uitleg >>

vercken (17e eeuw)

neigt tot schreeuwen, gieren

uitleg >>

vercken (17e eeuw)

weerschijn (omdat hij geen haren heeft, komt de huid in beeld)

uitleg >>

verderve (17e eeuw)

klinkt als wegrraken, zoekraken

uitleg >>

verderve (17e eeuw)

wordt verdrongen naar de achtergrond/ondergrond/hel

uitleg >>

verderve (17e eeuw)

wordt verscheurd

uitleg >>

verdoolde (17e eeuw)

ga op terugreis

uitleg >>

verdoolde (17e eeuw)

ga op terugreis

uitleg >>

verdoolde (17e eeuw)

gelijk aan de hel

uitleg >>

vererving (17e eeuw)

krijgen in gelijke delen via eigen (familie)

uitleg >>

vererving (17e eeuw)

krijgen via eigen (familie)

uitleg >>

vererving (17e eeuw)

via eigen (familie) erven

uitleg >>

vermeel (17e eeuw)

keert geheel terug, keert het geheel (ondersteund)

uitleg >>

vermeel (17e eeuw)

omhoog gekleefd

uitleg >>

vermeel (17e eeuw)

rijst op vanuit het slik (gelijkmatig)

uitleg >>

vermoeien (17e eeuw)

alsof men de snelheid heeft bereikt

uitleg >>

vermoeien (17e eeuw)

alsof men in elkaar gedrukt wordt

uitleg >>

vermoeien (17e eeuw)

de snelheid is bereikt

uitleg >>

vermoeien (17e eeuw)

herhaald gekraakt worden, voelen

uitleg >>

vernuft (17e eeuw)

bereiken iets te vinden, uitvinden

uitleg >>

vernuft (17e eeuw)

hetzelfde als (uit)vinden

uitleg >>

vernuft (17e eeuw)

steeds onderzoeken

uitleg >>

verpanden (17e eeuw)

dekt iets af

uitleg >>

verpanden (17e eeuw)

kiest voor dekking: hoofdelijk (aansprakelijk)

uitleg >>

verpanden (17e eeuw)

kiest voor dekking: hoofdelijk (aansprakelijk)

uitleg >>

verstoring (17e eeuw)

als men belaagd wordt of geslagen, als men erover klaagt

uitleg >>

verstoring (17e eeuw)

ergens een breuk maken

uitleg >>

verstoring (17e eeuw)

geeft ruis en geroezemoes

uitleg >>

verstoring (17e eeuw)

iets opdringen, doen kreunen

uitleg >>

verstoring (17e eeuw)

proberen iets te verminderen, doen afnemen

uitleg >>

vertering (17e eeuw)

als tot zich nemen, laten zakken

uitleg >>

vertering (17e eeuw)

iets krijgen, zich aanreiken

uitleg >>

vertering (17e eeuw)

wat met geheel verorbert, laat zakken

uitleg >>

vertrouwen (17e eeuw)

doet men terug

uitleg >>

vertrouwen (17e eeuw)

geheel geven

uitleg >>

vertrouwen (17e eeuw)

moet men krijgen, opbouwen

uitleg >>

vertshus (noors)

huis waar een waard woont

uitleg >>

verven (17e eeuw)

bij schuin omhoog

uitleg >>

verven (17e eeuw)

schuin (opbrengen van) een bep. drab (slijk)

uitleg >>

verven (17e eeuw)

steeds heen en weer schuiven

uitleg >>

verwen-verven (17e eeuw)

bij schuin omhoog

uitleg >>

verwen-verven (17e eeuw)

schuin (opbrengen van) een bep. drab (slijk)

uitleg >>

verwen-verven (17e eeuw)

steeds heen en weer schuiven

uitleg >>

vier (17e eeuw)

geeft beschadiging

uitleg >>

vier (17e eeuw)

maakt een kring, men gaat in een kring er omheen zitten

uitleg >>

vier (17e eeuw)

slinkt schuin weg

uitleg >>

vier (17e eeuw)

zowel gewild, begeerd als tegen te wapenen, te keren

uitleg >>

vijnen (17e eeuw)

valt het oog op

uitleg >>

vijnen (17e eeuw)

valt op en ligt op de grond (scheef)

uitleg >>

vinden 17e eeuw)

valt het oog op

uitleg >>

vinden 17e eeuw)

valt op en ligt op de grond (scheef)

uitleg >>

vitten, plagen (lat.)

houdt van gieren, schallen en klikken

uitleg >>

vitten, plagen (lat.)

houdt van gillen, sarren, krijsen en ruzie

uitleg >>

vitten, plagen (lat.)

schade door gillen, klagen, krijsen

uitleg >>

Vlieland-Flija

klinkt bij de kust (haag), vastgeklonken bij de kust

uitleg >>

vloed (spaans)

gaat tegen de haag (haag is dijk of duin)

uitleg >>

vloed (spaans)

grens waar het water zakt aan de kust

uitleg >>

vloed (spaans)

keert weer, kringloop: wassen en zakken

uitleg >>

vloed (spaans)

men wil graag dat het keert, teruggaat

uitleg >>

voert (17e eeuw)

direct in beweging

uitleg >>

voert (17e eeuw)

om her te gaan

uitleg >>

voert (17e eeuw)

te grens verschuiven

uitleg >>

voller (beroep)

het maken van holle kleding (vollen, vullen)

uitleg >>

voller (beroep)

kleren schroeven

uitleg >>

voller (beroep)

kloven door rillen (zie ondertaal met r-l wissel)

uitleg >>

voller (beroep)

leer wringen

uitleg >>

voller (beroep)

om kleren te maken om in de hullen, schuilen

uitleg >>

volmaakt (17e eeuw)

de groef/kloof wordt gedicht

uitleg >>

volmaakt (17e eeuw)

dicht de kloof

uitleg >>

volmaakt (17e eeuw)

licht in de duisternis

uitleg >>

voortdurend (17e eeuw)

in een kring gaan zoeken

uitleg >>

voortdurend (17e eeuw)

keer op keer

uitleg >>

voortdurend (17e eeuw)

zoekt zichzelf vast te klinken

uitleg >>

vordering (17e eeuw)

iets gaan schikken

uitleg >>

vork (17e eeuw)

(gereed)schap uit één stuk

uitleg >>

vork (17e eeuw)

grijpen van het gewas (haag) of schaken

uitleg >>

vork (17e eeuw)

sleep na geschaakt te hebben (met punten doorstoken hooi)

uitleg >>

vorm(en) (17e eeuw)

begrenzen van wat het oog ziet

uitleg >>

vorm(en) (17e eeuw)

de trekken namaken van wat het oog te zien krijgt

uitleg >>

vorm(en) (17e eeuw)

onderscheiden en vastleggen door te schuiven

uitleg >>

vroedvrouw (17e eeuw)

bij het scheiden onder gekreun/om van te houden

uitleg >>

vroedvrouw (17e eeuw)

heeft de mogelijkheid om als een korf (waarin gedragen wordt) te fungeren

uitleg >>

vroedvrouw (17e eeuw)

iemand uit de kring/helpt bij de geboorte

uitleg >>

vroedvrouw (17e eeuw)

zij die om je geeft/is bij de schoot

uitleg >>

vroemoer (17e eeuw)

bij het scheiden onder gekreun/om van te houden

uitleg >>

vroemoer (17e eeuw)

heeft de mogelijkheid om als een korf (waarin gedragen wordt) te fungeren

uitleg >>

vroemoer (17e eeuw)

iemand uit de kring/helpt bij de geboorte

uitleg >>

vroemoer (17e eeuw)

zij die om je geeft/is bij de schoot

uitleg >>

vueren (17e eeuw)

slingert zich omhoog

uitleg >>

vueren (17e eeuw)

vonkt erg

uitleg >>

vueren (17e eeuw)

vormt een kring omhoog

uitleg >>

vuren(hout) 17e eeuw

slingert zich omhoog

uitleg >>

vuren(hout) 17e eeuw

vonkt erg

uitleg >>

vuren(hout) 17e eeuw

vormt een kring omhoog

uitleg >>

vuur (17e eeuw)

geeft beschadiging

uitleg >>

vuur (17e eeuw)

maakt een kring, men gaat in een kring er omheen zitten

uitleg >>

vuur (17e eeuw)

slinkt schuin weg

uitleg >>

vuur (17e eeuw)

zowel gewild, begeerd als tegen te wapenen, te keren

uitleg >>

vuurgeel gesteente (17e eeuw)

als vonken van de zon

uitleg >>

vuurgeel gesteente (17e eeuw)

alsof er stukken van de zon worden afgehakt

uitleg >>

wad

de kust beweegt (haag), geeft hoogtes (haaksgronden), schaaft (zand weg en brengt aan)

uitleg >>

walviskaak (17e eeuw)

met kaak tot zich neemt

uitleg >>

walviskaak (17e eeuw)

verschalkt en zinkt in een hoek

uitleg >>

wambeys

als een zak of hoes aanschuiven

uitleg >>

wambeys

heeft scheve mouw

uitleg >>

waterraaf (17e eeuw)

drang om te slokken en happen

uitleg >>

waterraaf (17e eeuw)

skollefanger-schollenvanger

uitleg >>

waterraaf (17e eeuw)

verdwijnt om te gaan vangen

uitleg >>

waterraaf (17e eeuw)

wil steeds slokken

uitleg >>

wijlen

wordt over de grens getild, buigt zodat de kring weer rond is

uitleg >>

wolbewerker (17e eeuw)

het maken van holle kleding (vollen, vullen)

uitleg >>

wolbewerker (17e eeuw)

kleren schroeven

uitleg >>

wolbewerker (17e eeuw)

kloven door rillen (zie ondertaal met r-l wissel)

uitleg >>

wolbewerker (17e eeuw)

leer wringen

uitleg >>

wolbewerker (17e eeuw)

om kleren te maken om in de hullen, schuilen

uitleg >>

wonen (eng.)

waar men gehecht is om te leven

uitleg >>

wonen (eng.)

waar men zich graag aan vastklampt (grijpt)

uitleg >>

wonen (eng.)

waar men zich ophoudt, beweegt

uitleg >>

woordenwisselingen (17e eeuw)

gegil, geklaag en slaat er op los

uitleg >>

woordenwisselingen (17e eeuw)

houdt van aanhalen en grijpen

uitleg >>

woordenwisselingen (17e eeuw)

houdt van luidruchtig en kleverig gedrag

uitleg >>

worstelen (17e eeuw)

een strijdende beweging

uitleg >>

worstelen (17e eeuw)

neiging tot beschadigen, kerven

uitleg >>

worstelen (17e eeuw)

neiging tot bij de keel grijpen (Eng: kill)

uitleg >>

wrijten (17e eeuw)

een strijdende beweging

uitleg >>

wrijten (17e eeuw)

neiging tot beschadigen, kerven

uitleg >>

wrijten (17e eeuw)

neiging tot bij de keel grijpen (Eng: kill)

uitleg >>

wrijven

neigt naar verven

uitleg >>

wroegen (17e eeuw)

draait om zich heen, kronkelt

uitleg >>

wroegen (17e eeuw)

gaat dolen

uitleg >>

wroegen (17e eeuw)

het doel is verschoven

uitleg >>

wroegen (17e eeuw)

schuurt, raakt van koers

uitleg >>

wroegen (17e eeuw)

voelt zich verkeerd

uitleg >>

wulk (17e eeuw)

beweegt als geul, vormt spoor

uitleg >>

wulk (17e eeuw)

beweegt als huls

uitleg >>

wulk (17e eeuw)

kluwen en kluis

uitleg >>

wulk (17e eeuw)

schroefvormig, kluwen

uitleg >>

wulp (17e eeuw)

gaat draaiend de lucht in

uitleg >>

wulp (17e eeuw)

geeft scheurend geluid, gaat schroefvormig omhoog

uitleg >>

wulp (17e eeuw)

maakt kuilen met de gebogen snavel en voor het nest (4 eieren met de punt naar elkaar) en het woord schuil slaat op de regen die naar men zegt komt als de wulp roept (zie tessels in l-r: druupfeugel)

uitleg >>

zaak (17e eeuw)

casus (lat.) (eng. case)

uitleg >>

zaak (17e eeuw)

casus (lat.) (eng. case)

uitleg >>

zaak (17e eeuw)

voor zichzelf schaken

uitleg >>

zaak (17e eeuw)

voor zichzelf schaken

uitleg >>

zadel (17e eeuw)

behaaglijk of lijkt op een zak

uitleg >>

zadel (17e eeuw)

behaaglijk of lijkt op een zak

uitleg >>

zadel (17e eeuw)

maakt het zacht of over geheel heen gezakt

uitleg >>

zadel (17e eeuw)

overtrek van het lijf (hach)

uitleg >>

zadel (17e eeuw)

overtrek van het lijf (hach)

uitleg >>

zaeck (17e eeuw)

casus (lat.) (eng. case)

uitleg >>

zaeck (17e eeuw)

casus (lat.) (eng. case)

uitleg >>

zakdoek (eng.)

iets (weg) te vegen

uitleg >>

zand

loog

uitleg >>

zand

maakt een haag, een barriëre

uitleg >>

zandplaat (16e eeuw)

schijnt zich vast te leggen

uitleg >>

zee (eng.)

loopt tot de haag (= duinen, bergen,dijk)

uitleg >>

zeearm (17e eeuw)

een meer gevormd bij de zee

uitleg >>

zeearm (17e eeuw)

niet alles zee, wel kale oppervlakte

uitleg >>

zeearm (17e eeuw)

trekt golven bijelkaar

uitleg >>

zeebaar (golf)19e eeuw

langs de kust

uitleg >>

zon (swahili)

zonk zachtjes

uitleg >>

zouc (17e eeuw)

keuze (hier: voorkeur)

uitleg >>

zouc (17e eeuw)

krijgt geschonken wat men zoekt

uitleg >>

zouc (17e eeuw)

zoekt een gunstige blik

uitleg >>

zuid (17e eeuw)

te trek schuins/guns te zich

uitleg >>

zuid (17e eeuw)

zakt af op zoek naar

uitleg >>

zuig (17e eeuw)

betrekking op de huig

uitleg >>

zuig (17e eeuw)

geeft schuin, stelt beschikbaar

uitleg >>

zuig (17e eeuw)

schokkend zuigen

uitleg >>

zuig (17e eeuw)

zichzelf geven, schenken

uitleg >>

Zwijndrecht (17e eeuw)

een water dat een zwenking, bocht maakt

uitleg >>

Zwijndrecht (17e eeuw)

is nieuw, loopt over of ondergronds

uitleg >>

© 2005-2013 TexelSites